Subalavajratunda 1
Subālāvajratuṇḍa 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.1 — 1 part
- 1.3 — 4 parts
- 1.4 — 2 parts
- 1.5 — 2 parts
- 1.7 — 4 parts
- 1.8 — 2 parts
- 1.11 — 5 parts
- 1.12 — 2 parts
1.1.p1
[ nāndyante tataḥ praviśati sūtradhāraḥ | ]
1.2
sūtradhāraḥ-śrīkaṇṭhasya lalāṭalocanapuṭāduddhāntasaptārciṣā
sākaṃ puṣpaśaraiḥ sahekṣudhanuṣā dagdhe manojanmani
yā svonmuktakaṭākṣasāyakavareṇādatta dehārtha kaṃ
patyuḥ sā tuhinācalapriyasutā bhūyāt pramodāya vaḥ
1.3
praṇayakupitāṃ devīṃ natvotthitaḥ parisāntvayan
mukhamupagatajyotsnāntasmeramityupagūhayan
nayanahutabhukchāyāraktekṣaṇaṃ parameśvaro
bhayacakitadhīrdṛṣṭvā bhūyo namannavatāt sa vaḥ
1.3.p1
alaṃ pravistareṇa | tad yāvat pāripārśvakamāhūya prastutakarmasiddhaye
vyāpriyāmahe | [ naipathyābhimukhamavalokya ] māriṣa itastāvat
1.3.p2
[ praviśya pāripārśvikaḥ ]
1.3.p3
pāripārśvikaḥ — ārya ayamasmi
sūtradhāraḥ — ādiśṭo'smi sakalavismayanīyavidyādayāguṇabhājanena samānena| yathā-kavinā śrīrāmanāmnā nṛpamukhena racitaṃ
subālā vajratuṇḍaṃ nāma nāṭakaṃ sarvatābhinayacatuṣṭayena pravṛddharasaṃ prayoktavyamiti| tadāvāṃ sannaddhāvaḥ
pāripārśvikaḥ— bhāva ! yadyevaṃ nepathyaracanāṃ kartuṃ sādhayāvaḥ
1.3.p4
[ ubhau parikrāmataḥ|]
1.4
pāripārśvikaḥ— bhāva kimayaṃ hāhāśabdaḥ śrūyate
sūtradhāraḥ — aye paraparibhūtāyā madgṛhiṇyā iva kharaḥ
[vicintya] bhavatu,
gṛhiṇīmānayāmyenāṃ nihatya ripumāhave
mūṣikapravarāmātyo vajratuṇḍo yathā priyām
1.4.p1
[ niṣkrāntau|]
1.4.p2
[ tataḥ praviśati gaulī|]
1.5
gaulī — aho tu khalu atibahumānāspadaṃ mahāmūṣikāmātyasya
vajratuṇḍasya mahimā| yasya pratāpādiguṇena vināyakavāhano mūṣikarājo'pyasmadamātyo bhavatu bhavānityuktavān| api ca,
labdhvā bāhuvinirjitottundurugaṇairānīyamānaṃ karaṃ
bhaktyā samparitoṣya mūṣikavaraṃ vighneśvarodvāhinam
dattvāsmabhyamacintitānyapi phalānyasmatprayuktāśiṣastuṣṭaḥ sampratigṛhya samprati vayasyena pratasthe purāt
1.5.p1
tadvayamapi tatprasādalabdhena śyāmākādidhanena svabhavanaṃ
gacchāmaḥ | [ niṣkrāntaḥ | ]
viṣkambhakaḥ
1.5.p2
[ tataḥ praviśati vajratuṇḍo vidūṣakaśca |]
1.6
vajratuṇḍaḥ— sakhe adharin ! itastāvat
vidūṣakaḥ— vaassa ! eso hmi | (vayasya ! eṣo'smi |)
vajratuṇḍaḥ— sakhe idānīm,
vṛṣalīkartarīkṛttakalamābhārapūritam
dhānyagehaṃ vrajāvedaṃ kṣutpīḍāpaninīṣayā
1.7
vidūṣakaḥ— bho vaassa ! ettiaṃ veḷaṃ mūsiarāapūaṇatthaṃ tuvaramāṇehiṃ amhehiṃ bhoaṇaṃ visumāradaṃ | dāṇi khu tassa osaro | tā
gacchahma | [ ubhau parikrāmataḥ |] (bho vayasya ! iyatīṃ veḷāṃ mūṣikarājapūjanārthaṃ tvaramāṇābhyāmāvābhyāṃ bhojanaṃ vismṛtam | idānīṃ khalu tasyāvasaraḥ
tad gacchāvaḥ |)
vajratuṇḍaḥ — [nimittaṃ sūcayan ]
vāmetaro'yaṃ bāhurme kathaṃ praspandate'dhunā
sarvo'bhilāṣaḥ pūrṇo me mūṣikendraprasādataḥ
1.7.p1
vidūṣakaḥ— bho vaassa ! takkemi dāva imiṇā suṇimitteṇa
āsaṇṇā de piadametti | (bho vayasya ! tarkayāmi tāvadanena sunimittenāsannā te priyatameti |)
vajratuṇḍaḥ - kiṃ kiṃ priyatameti
vidūṣakaḥ - piadamā khu de kaḷamāvalitti mae bhaṇidaṃ
1.7.p2
priyatamā khalu te kalamāvaliriti mayā bhaṇitam
1.7.p3
vajratuṇḍaḥ - sakhe ! idaṃ dhānyageham | yāvat praviśāvaḥ
1.7.p4
[ ubhau praveśaṃ nāṭayataḥ | ]
1.8
vidūṣakaḥ - bho vaassa ! mahuramahuro vīṇāe via saro suṇīadi | (bho vayasya ! madhuramadhuro vīṇāyā iva svaraḥ śrūyate |)
vajratuṇḍaḥ - sakhe ! nāyaṃ vīṇāsvaraḥ | śrūyate kasyāścinmūṣikayoṣitaḥ śītkāraḥ | [punaḥ saspṛhamākarṇya ]
śītkāro'yamamuṣyā mādhuryānmaśukagītamatiśete
madanonmādamadabhraṃ janayeddhṛdi śṛṇvatāṃ puṃsām
1.8.p1
vidūṣakaḥ - [svagataṃ] bho edassa hiaaṃ aṇṇārisaṃ via
kahehi maaṇaviāro | tā kīdiso edassa pariṇāmotti ṇa
āṇāmi | (bho etasya hṛdayamanyādṛśamiva kathayati madanavikāraḥ| tat
kīdṛśa etasya pariṇāma iti na jānāmi |)
1.8.p2
[ nepathye ]
1.9
sahi ido ido | (sakhi ! ita itaḥ |)
vajratuṇḍaḥ - sakhe adhārin ! api śrutaṃ bhavatā
vacanamidamamṛtadhārāvarṣi śravasormadīyayorjātam
manye tribhuvanavijayaprathitabrahmāstramantramaṅgabhuvaḥ
1.10
sakhe ! tadvacanamadirāmodaparavaśāni me gātrāṇi
vidūṣakaḥ- [sāvadhānaṃ vilokya ] bho vaassa ! esā tisse
padapaṃttī dīsai | tā imiṇā maggeṇa gadua taṃ aṇṇesāmo | (bho vayasya !
eṣā tasyāḥ padapaṅktirdṛśyate | tadanena mārgeṇa gatvā tāmanviṣyāva |)
vajratuṇḍaḥ- bāḍham | [ ubhau parikrāmataḥ | ]
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! ciṭṭha ciṭṭha | attabhavaṃ puṇa jisse
saraṃ suṇia īrisaṃ avatthaṃ paḍivaṇṇo tisse saāsagaassa tujjha ado
varaṃ saṃkaḍaṃ āgamissaitti takkemi | (bho vayasya ! tiṣṭha tiṣṭha
atrabhavān punaryasyāḥ svaraṃ śrutvā īdṛśīmavasthāṃ pratipannastasyāḥ sakāśagatasya
tava ataḥ paraṃ saṅkaṭamāgamiṣyatīti tarkayāmi |)
vajratuṇḍaḥ- sakhe ! nāyaṃ parihāsāvasaraḥ | taddarśanāya tvaritataraṃ gacchāvaḥ | [ ubhau parikrāmataḥ | ]
vidūṣakaḥ- esā kāvi kaḷamakaṇisaṃ khādai | (eṣā kāpi
kalamakaṇiśaṃ khādati |)
vajratuṇḍaḥ- [sānandamavalokya ] sakhe ! iyamatisukumārarūpā tapasvinī | [punarvicintya ]
rasī nāyaṃ dhātā prakṛtijaḍa evāmṛtakaraḥ
prajāsṛṣṭau kāmo'pyaparicayato naiva sukṛtī
na sṛṣṭaṃ kenāpi pracurataralāvaṇyasubhagaṃ
svayaṃbhūtaṃ manye vapuridamamuṣyā nirupamam
1.11
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! esā jīhāe mahurovadaṃsaṃ via
akkhīṇaṃ suhaṃ karedi | (bho vayasya ! eṣā jihvāyā madhuropadarśāmivākṣṇoḥ
sukhaṃ karoti |)
vajratuṇḍaḥasyāḥ sakhe ! pṛthunitambapayodharāyāḥ
pītvādharāmṛtamalabhyamapi sudhāmnām
āśleṣasaukhyamanubhūya ratāvasāne
śete sukhaṃ jagati yaḥ sukṛtī sa eva
1.11.p1
[tataḥ praviśati subālā nāma mūṣikakanyā ceṭī ca |]
1.11.p2
subālā- haṃje bhiṇṇaaṇṇe ! adibhuttī maṃ adimattaṃ saṃtappedi
tā ettha padese muhuttaṃ upavisia gacchahma | (hañje bhinnakarṇe ! atibhuktirmāmatimātraṃ santarpayati | tadatra pradeśe muhūrtamupaviśya gacchāvaḥ |)
ceṭī- jaṃ āṇavedi | (yadājñāpayati |)
1.11.p3
[ubhe upaviśataḥ |]
1.11.p4
subālā- [dṛṣṭvā sānandaṃ hṛdayagataṃ] ko ṇu khu eso kaṃdappasamāṇarūvo dīsai | (ko nu khalveṣa kandarpasamānarūpo dṛśyate |)
ceṭī- [svagataṃ] ammo ! mūsiakumāro āacchadi | [punassubālāṃ vilokya] edassi mahāṇubhāve aṇuraṃjadi via se hiaaṃ
(ammo ! mūṣikakumāra āgacchati | etasmin mahānubhāve anurajyata ivāsyā
hṛdayam |)
vidūṣakaḥ- bho vaassa esā kiṃpi ciṃtayaṃtī ciṭṭhai | tā
appaāsaṃ upavisia tisse serāḷāvaṃ suṇia hiaagaavayuttaṃtaṃ jāṇia
puṇo a tā ṇiattāṇaṃ paāsaamha | (bho vayasya ! eṣā kimapi cintayantī tiṣṭhati | tadaprakāśamupaviśya tasyāḥ svairālāpaṃ śrutvā hṛdayagatavṛttāntaṃ
jñātvā punaśca tāvannijātmānaṃ prakāśayāvaḥ |)
vajratuṇḍaḥ- bāḍham | [tathā kurutaḥ |]
subālā - hadāhmi | mama hiaaṃ vi avaharia gado so | hā !
davvasiviṇo mae diṭṭho | (hatāsmi | mama hṛdayamapi apahṛtya gataḥ saḥ
hā ! bhavya (sundara) svapno mayā dṛṣṭaḥ |)
ceṭī - [svagataṃ] kiṃ ādado so kumāro oado a | imāe
madaṇuṃmādo vi viuṇio | tā kīriso edassa pariṇāmo
(kimāgataḥ sa kumāro'pagataśca | asyā madanonmādo'pi dviguṇitaḥ | tat
kīdṛśo'sya pariṇāmaḥ |)
subālā - [dīrghaṃ niḥśvasya] hā maṇoaradaia! kahiṃ gadosi
1.11.p5
hā manoharadayita! kutra gato'si
1.12
ceṭī- bhaṭṭidārie! kiṃ tue vippaḷavidaṃ | (bhartṛdārike! kiṃ
tvayā vipralapitam |)
subālā- [salajjaṃ] haṃje! īriso me siviṇabbhamo | (hañje!
īdṛśo me svapnabhramaḥ |)
ceṭī-- maaṇabbhamo tti kahehi | kahaṃ puṇa appasuttāaṃ tui
siviṇabbhamo | (madanabhrama iti kathaya | kathaṃ punaraprasuptāyāṃ tvayi svapnabhramaḥ |)
subālā-- [ saroṣaṃ ] kahaṃ maaṇabbhamo tti tue maṃtidaṃ | (kathaṃ
madanabhrama iti tvayā mantritam |)
ceṭī-- tassa mūsiajuarāassa daṃsaṇādo ārahia aṇṇārisaṃ via de hiaaṃ | teṇa ccia mae maṃtidaṃ | (tasya mūṣikayuvarājasya
darśanādārabhya anyādṛśamiva te hṛdayam | tenaiva mayā mantritam |)
subālā-- tahiṃ aṇuttarāhmi | (tarhi anuttarāsmi |)
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! sudaṃ tue tattahodīe vaaṇaṃ ! (bho
vayasya ! śrutaṃ tvayā tatrabhavatyā vacanam |)
vajratuṇḍaḥśrutameva śrotavyaṃ sakalaṃ mama puṇyasañcayairlabhyam
adya vidheranuguṇatā saphalā yadi tatsamāgamaśca bhavet
1.12.p1
subālā- [ ātmagataṃ ] puvvaṃ mae sahīe vaaṇeṇa sudaparakamarūvādisao mūsiakumāro khu ajja diṭṭho | (pūrvaṃ mayā sakhyā vacanena
śrutaparākramarūpātiśayo mūṣikakumāraḥ khalvadya dṛṣṭaḥ |)
vajratuṇḍaḥ- sakhe ! asya rūpavilokanamuditamanaso mama vāmabāhuḥ parispandate | kimiti na jānāmi | [naipathye pūṣakamahādhvaniḥ
sarve sasaṃbhramaṃ niṣkrāntāḥ |]
iti prathamo'ṅkaḥ
dvitīyo'ṅkaḥ
1.12.p2
[tataḥ praviśati madanāviṣṭacitto vajratuṇḍo vidūṣakaśca |]