Karpuramanjari 2.20
Karpūramañjarī 2.20
- Language
- Śaurasenī Prakrit
2.20
vicakṣaṇā—(vihasya) ṇiakatārattaṇajogga te vaaṇa
vidūṣakaḥ—kiṃ'pi udāravaaṇā tuma paḍha
devī—(kiṃcismidā |) sahi viakkhaṇe ! amhāṇa purado tuma
gāḍhakaitteṇa gadyuttāṇā mosi| tā paḍha saṃpada ajjauttassa purado saa
kaṃda kiṃpi kaha | jado ta kaha ja sabhāe paḍhīadi, ta suvaṇṇa ja
kasapaṭṭiāe ṇivvaḍadi, sā ghariṇī jā padi raṃjedi, so putto jo
kula ujjaledi
vicakṣaṇā—ja devī āṇavedi | (iti paṭhati |)
je raṅkāgirimeddalāhiṃ khallidā sabhoakhiṇṇoraī
phārapphullaphaṇāvalīkaalaṇe pattā dariddattaṇa
te eṇḍiha malaāṇilā virahiṇīṇīsāsasaṃpakiṇo
jādā jhatti sisuttaṇe vi vahalā tāruṇṇapuṇṇā via
2.20.p1
rājā—saccaṃ viakkhaṇā viakkhaṇā cadurattaṇe uttīṇaṃ | tā
kiṃpi aṇṇaṃ vicittadāe | kaīṇaṃ sukaitti | kaicūḍāmaṇittaṇe
ṭhidā esā
vidūṣakaḥ—(sakrodham |) tā ujjuāṃ jjeva kiṃ ṇa bhaṇṇai attuttamā viakkhaṇā kavvammi, añcādhamo kaviṃjalo baṃbhaṇo tti ?
vicakṣaṇā—ajja ! mā kuppa | kavvaṃ jevva de kaittaṇaṃ pisuṇedi
jado ṇiaaṃṃtārattaṇaṇidaṇijje vi arathe suumārā de vāṇī, laṃghatthaṇīe via ekkāvalī tuṃdilāe via kaṃculiā, kāṇāe via kajjalasalāā, ṇa suṭudaraṃ bhādi ramaṇijjā
vidūṣakaḥ-tumha uṇa ramaṇijje vi atthe ṇa suṃdarā saddānalī
kaṇaakaḍisuttae via lohakiṃkiṇīmālā, paḍipaṭṭe via ṭasariviraaṇā
goraṃgīe via caṃdaṇacaccā ṇa cāruttaṇa avalaṃbedi | tathā vi tumaṃ
vaṇṇīasi
vicakṣaṇā-ajja ! kā tumhehi samaṃ amhāṇaṃ pāḍisiddhī ? jado
tumaṃ ṇārāo via ṇirakkharo vi raaṇatulāe ṇiuṃjīasi | ahaṃ
puṇa tula gha laddhakkharā vi ṇa suvaṇṇatolaṇe viṇiuṃjīāmi
vidūṣakaḥ—evaṃ maha bhaṇaṃtīe tuha vāmaṃ dakkhiṇaṃ a juhiṭṭhilajeṭṭhabhāuraṇāmadheaṃ aṃgaṃ taḍatti uppāḍaissaṃ
vicakṣaṇā—ahaṃ pi uttaraphagguṇīpurassaraṇakkhattaṇāmadheaṃ aṃgaṃ
tuha taḍatti khaṃḍissaṃ
rājā—vaassa ! mā evaṃ bhaṇa | kaittaṇe dvidā esā
vidūṣakaḥ—(sakrodham |) tā ujjuaṃ jjeva kiṃ ṇa bhaṇṇai, amhāṇaṃ
ceḍiā heriḍahuṇaṃdijahapoṭṭisahālappahudīṇaṃ pi purado sukai tti ?
rājā—evaṃ ṇedaṃ
2.20.p2
vidūṣakaḥ sakrodhaṃ parikrāmati
2.20.p3
vicakṣaṇā—(vihasya) tahiṃ gaccha jahiṃ me mādāe paḍhamasāḍoliā gadā
vidūṣakaḥ- (valitagrīvam |) tuvaṃ uṇa tahi gaccha jahiṃ me mādāe
paḍhamā daṃtāvalī gadā | īdisassa rāulassa bhaddaṃ bhodu, jahi ceḍiā
baṃbhaṇeṇa samaṃ samasīsiāe dīsadi | maharā paṃcagavvaṃ ca ekkassi bhaṃḍe
kīradi, kaccaṃ māṇikkaṃ ca samaṃ āharaṇe pauṃjīadi
ceṭī-iha rāule taṃ te bhodu kaṃṭadvidaṃ jaṃ bhaavaṃ tiloaṇo
sīse samuvvahadi | teṇaṃ ca de muhaṃ cūrīadu jeṇa asoataru dohalaṃ
lhedi
vidūṣakaḥ-ā, dāsīe putti ! ceṭārakakale, kosasadavaṭṭāṇi, racchāloṭṭhaṇi ! evaṃ maṃ bhaṇasi ! tā maha mahābaṃbhaṇassa vaadeṇa taṃ tumaṃ laha
jaṃ phagguṇasamae sohaṃjaṇo dohalaṃ lahedi | jaṃ ca pāmarāhito galibaillo lahedi
vicakṣaṇā-ahaṃ puṇa tuha evaṃ bhaṇaṃtassa ṇeurassa via pāalaggassa pāeṇa muhaṃ cūraissaṃ | aṇṇaṃ ca, uttarāsāḍhāpurassaraṇakkhattaṇāmadheaṃ aṃgajualaṃ uppāḍia ghallissaṃ
2.20.p4
vidūṣakaḥ sakrodhaṃ parikrāmati
2.20.p5
(javanikāntare kiṃciddurgaṃ |) īrisa rāulaṃ dūreṇa vaṃdīadi jarhi
dāsī baṃbhaṇeṇa samaṃ pāḍisiddhiṃ karedi | tā ajjappahudi ṇiavasuṃdharātraṃbhaṇīe calaṇasussūsao bhavia gehaṃ jjeva ciṭṭhissaṃ
2.20.p6
sarve hasanti
2.20.p7
devī-kīdisī ajjakaviṃjaleṇa viṇā goṭṭhī, kīdisī uṇa
ṇaaṇaṃRangeṇa viṇā pasāhaṇālacchī
2.20.p8
nepathye
Commentaries (1)
- Karpūramañjarīprakāśa — Vāsudeva, Sanskrit