Rupakashatka 12.24
Rūpakaṣaṭka 12.24
- Language
- Sanskrit
12.24
raviraṅgārakalagne bhavati yadā pāpavīkṣyamāṇaśca
arthaśarīrābhāvaṃ praśne brūyāttadā niyatam
12.24.p1
na cāyamiha yogaḥ | tadasti tāvallābho naṣṭasya vastunaḥ
kapaṭa0—(saharṣam) ayyassa pasāeṇaṃ
śiṣyaḥ—( sacamatkāram ) aho ! uajjhāassa vijjāmāhappaṃ | saaḷāo
vi sālihottagāhāo kaṃṭhe kidāo6
jñāna0—kauṇḍinya ! itaśceto gatvā tvamupaśrutimānaya
śiṣyaḥ—( niṣkramya punaḥ praviśya ) khaaṃ jāhi re ceḍā khayaṃ jāhiṃ1
mudgarakaḥ—( sasaṃrambhamutthāya ) āḥ ! kīsa re khamaṇaā ! maṃ akkosasi ?
ciṭṭha ciṭṭha tuhacceva muṃḍeṇa kevalīputthaapūaṃ karemiṃ2
śiṣyaḥ—( sabhayam ) abrahmaṣṇaṃ abrahmaṣṇaṃ | uvassudī khu mae esā
āṇīdā | ṇa hu ṇa hu tumaṃ akkosemiṃ3
kapaṭa0—muggaraā ! ṇa saṃvarasi attaṇo miccuduāraṃ muhaṃ4
jñāna0—saumya ! tiṣṭha tiṣṭha nāyamākrośaḥ | upaśrutiriyam | tattvamevedānīmupaśrutiṃ gṛhītvā samāgaccha
mudgarakaḥ—vaṃcesi re vaṃcesiṃ5
jñāna0—( sāśaṅkamiva ) āḥ ! kiṃ pralapasi ?
mudgarakaḥ—ayya ! evaṃ mae āaṇidaṃ6
jñāna0—( likhanābhinayaṃ kṛtvā ) kauṇḍinyu ! kavargīyo'yaṃ vakāraḥ
śiṣyaḥ—ahaṃ uṇa savaggīyaṃ jāṇemiṃ7
jñāna0—tadasya kati mātrāḥ ?
śiṣyaḥ—pañca
jñāna0—anusvārasya kati bhavantu
śiṣya0—jettīo lihiduṃ pārersi8
jñāna0—trayodaśa tāvat | atha trayodaśabhiḥ pañcabhiśca dvāviṃśatiḥ
śiṣyaḥ—ṇahi ṇahi bisadī bhodi'
kapaṭa0—ṇaṃ aṭṭhāraha honti | vihāvedu ayyo'
jñānaḥ—( svagataṃ vibhāvya ) aye gaṇitadurvidagdhoyaṃ, tadyathā tathā tāvatsamāpayāmi | ( prakāśam ) bhadre ! anya evāyamasmadīyo gaṇanāsampradāyaḥ, tannāvedaya
tāvadgṛhajananāmāni
( mudgarakaḥ kapaṭakelimadanasundarīmudgarakakokilapārāvatakupumikā ityādi nāmāni lekhayati )
jñāna0—( likhitvā svagatam ) kapaṭakeliḥ suṣṭhu cauryeṇa śaṅkanīyeti prathamamevodāhṛtā | tadenāmeva kathayāmi | ( gaṇitābhinayaṃ kṛtvā prakāśam ) kapaṭakelistāvatkṛtacauryā pratibhāsate
mudgarakaḥ—( uccairvihasya saharṣam ) sāhū ayyeṇa jāṇidaṃ | sayaṃ cyeva esā
musadi amha gharaṃ
12.24.p2
kapaṭakeliḥ sasmitaṃ kākṣeṇa vārayati
12.24.p3
jñāna0—( vibhāvya svagataṃ savailakṣyam ) anenānyonyahāsānubhāvena iyameva kapaṭakeliriti niścīyate | tanna bhadramāpatitam | ( vimṛśya smṛtimabhināya ) etasyāḥ kila sutā gaṇikā madanasundarī kalākaraṇḍakaikāgrahṛdayā | tāvimau tadbhṛtyau cauryadyūtakāriṇau kokilapārāvatau | tadevaṃ tāvat | ( prakāśaṃ kapaṭakelimāhūyāpavārya ) bhadre ! niścitaścaurastvannāmadheyaṃ ca saṃvaraṇārthamudāhṛtam | prayātu bhavanaṃ
bhavatī | sunibhṛtameva yācanīyau kokilapārāvatau
kapaṭa0—( prakāśaṃ saharṣam ) aṇumaṇṇadu maṃ ayyo
jñāna0—bhadre ! sādhayatu bhavatī | yataśca vastu labdhavyaṃ, na tasmai roṣāyitavyaṃ
12.24.p4
kapaṭakelirmudgarakeṇa saha niṣkrāntā