Pramāṇa · Search · About · API

Rupakashatka 5.5

Rūpakaṣaṭka 5.5

Language
Sanskrit

5.5

rukmiṇī—( ālekhyamavalokayantī sotkaṇṭhama ) dhaiṇṇāo tāo govīo
jāo maaṇumhākarambidāo eassa suhaassa imassiṃ lāaṇṇadīhiāammi viharanti | ( nirūpya dīrghamuṣṇaṃ ca niḥśvasya ) kudo esa eāriso amhā
risihiṃ—( ityardhoktau sāstraṃ sagadgadam )
ai hiaa ! pasia viramasu dullahapemmeṇa kiṃ nu viṇaḍesi
vaṇahariṇīe hasijjai maaṃkahariṇammi aṇurāo

5.5.p1

subuddhiḥ—( sasambhramamutthāya rukmiṇyāścibukamunnamayya ) vatse rukmiṇi ! kimaparyāptaste gurujano yaditthamuttāmyasi
rukmiṇī—( svagataṃ savailakṣyam ) kathamitthaivāsīdbhagavatī ! | ( prakāśam ) bhaavadi ! tumaṃ vajjia gurūaṇo jyeva me dujjaṇo2
subuddhiḥ—( sotsāham ) bhavatu yaḥ kopi yathā tathā | gṛhītaiva ca tena
śārṅgapāṇinā pāṇinā | vatse suvatsale ! kinna nivedayasi vatsāyāḥ
suvatsalā—( purato bhūtvā ) vacche ruppiṇi ! kiṃ kaāvi bhaavadī aliālāviṇī | māṇidaṃ sumuhuttaṃ | gahidāsi ālekkhavagadā hariṇā pāṇinā
saṃpaha ṇiapāṇigahnidocidaṃ harī ṇivvīhaissidi3
rukmiṇī—( svagataṃ saharṣam ) hiaa ! samassasa samassasa | saṃmuhaṃ va tuha
dīsadi divvaṃ4
subuddhiḥ—( sollāsam ) kiṃ na pratyeti vatsā, tadanenaivālekhyagatena gṛhītāsi pāṇinā śauriṇā | ( iti kṛṣṇacitrapaṭakena pāṇiṃ grāhayati )

5.5.p2

nepathye dundubhirudañcati

5.5.p3

suvatsalā makarandike—( saharṣaṃ ) aho ! suṇimittaṃ suṇimittam5
subuddhiḥ—na khalu sunimittamātram | idānīṃ sa evānena saudhatalavartmanā
purapraveśaṃ govindaḥ kariṣyati | te'pi śiśupālādayaḥ | dṛṣṭo'smābhirabhyutthānāyopasarpanmahārājo bhīṣmako mahākumārarukmipramukhānvitaḥ

5.5.p4

nepathye

5.5.p5

ayi paurāḥ ! paurakanyakāḥ ! samādiśati vo mahārājaḥ sajjībhavata
maṅgalakautukeṣu | praviśanti nagaraṃ garīyāṃso rājānaḥ
makarandikā—(sotsukyam ) bhaavadi subuddhi ! iha tae imiṇā kanhassa ālekkheṇa pāṇiggahaṇaṃ kāridaṃ| tattha uṇa bhaṭ‍ṭidāriāe ālekkheṇa duvevi
ede ekkaṭhāṇagade pekkhiduṃ me koūhallaṃ | tā ettha cittavaḍe kanhasamīvammi
bhaṭṭidāriṃ ālihissaṃ
subuddhiḥ—(vihasya) kastava kutūhalinastaraḷatvaṃ vārayati | manoratho
'yaṃ punaḥ sākṣātkāreṇāpi pratyāsanna eva

5.5.p6

makarandikā nāṭyenālikhya citrapaṭaṃ kare karoti

5.5.p7

nepathye kalakalaḥ

5.5.p8

suva0—bhaavadi ! paccāsannā purappavesasammuhā mahīṇāhā, jaṃ esa niaḍado duṃdubhijhuṇī suṇīadi2
makara0—(sotsukyam ) bhaṭ‍ṭadārie ! tā edha uaritalaṃ sohasiharaṃ
āruhia gabakkhantare pecchāmo3
rukmiṇī—(svagataṃ saharṣam) sāhū maaraṃdie ! sāhū | (prakāśaṃ sāvahityam )
yahā bhaavadī bhaṇadi4
subuddhiḥ—kriyatāmidam | ( ityutthāya sarvāstathā kurvanti )
makara0—(gavākṣajālāntareṇa vilokya ) pecchadha pecchadha pavisanti ṇaravaiṇo5

5.5.p9

sarvā vilokayanti