Pramāṇa · Search · About · API

Valmiki Ramayana 7.80

Vālmīkirāmāyaṇa 7.80

Language
Sanskrit

7.80.1

śrutvā kimpuruṣotpattiṃ lakṣmaṇo bharatas tadā
āścaryam iti cābrūtām ubhau rāmaṃ janeśvaram

7.80.2

atha rāmaḥ kathām etāṃ bhūya eva mahāyaśāḥ
kathayām āsa dharmātmā prajāpatisutasya vai

7.80.3

sarvās tā vidrutā dṛṣṭvā kiṃnarīr ṛṣisattamaḥ
uvāca rūpasaṃpannāṃ tāṃ striyaṃ prahasann iva

7.80.4

somasyāhaṃ sudayitaḥ sutaḥ surucirānane
bhajasva māṃ varārohe bhaktyā snigdhena cakṣuṣā

7.80.5

tasya tad vacanaṃ śrutvā śūnye svajanavarjitā
ilā suruciraprakhyaṃ pratyuvāca mahāgraham

7.80.6

ahaṃ kāmakarī saumya tavāsmi vaśavartinī
praśādhi māṃ somasuta yathecchasi tathā kuru

7.80.7

tasyās tad adbhutaprakhyaṃ śrutvā harṣasamanvitaḥ
sa vai kāmī saha tayā reme candramasaḥ sutaḥ

7.80.8

budhasya mādhavo māsas tām ilāṃ rucirānanām
gato ramayato 'tyarthaṃ kṣaṇavat tasya kāminaḥ

7.80.9

atha māse tu saṃpūrṇe pūrṇendusadṛśānanaḥ
prajāpatisutaḥ śrīmāñ śayane pratyabudhyata

7.80.10

so 'paśyat somajaṃ tatra tapyantaṃ salilāśaye
ūrdhvabāhuṃ nirālambaṃ taṃ rājā pratyabhāṣata

7.80.11

bhagavan parvataṃ durgaṃ praviṣṭo 'smi sahānugaḥ
na ca paśyāmi tat sainyaṃ kva nu te māmakā gatāḥ

7.80.12

tac chrutvā tasya rājarṣer naṣṭasaṃjñasya bhāṣitam
pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ sāntvayan parayā girā

7.80.13

aśmavarṣeṇa mahatā bhṛtyās te vinipātitāḥ
tvaṃ cāśramapade supto vātavarṣabhayārditaḥ

7.80.14

samāśvasihi bhadraṃ te nirbhayo vigatajvaraḥ
phalamūlāśano vīra vasa ceha yathāsukham

7.80.15

sa rājā tena vākyena pratyāśvasto mahāyaśāḥ
pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ dīno bhṛtyajanakṣayāt

7.80.16

tyakṣyāmy ahaṃ svakaṃ rājyaṃ nāhaṃ bhṛtyair vinā kṛtaḥ
vartayeyaṃ kṣaṇaṃ brahman samanujñātum arhasi

7.80.17

suto dharmaparo brahmañ jyeṣṭho mama mahāyaśāḥ
śaśabindur iti khyātaḥ sa me rājyaṃ prapatsyate

7.80.18

na hi śakṣyāmy ahaṃ gatvā bhṛtyadārān sukhānvitān
prativaktuṃ mahātejaḥ kiṃ cid apy aśubhaṃ vacaḥ

7.80.19

tathā bruvati rājendre budhaḥ paramam adbhutam
sāntvapūrvam athovāca vāsas ta iha rocatām

7.80.20

na saṃtāpas tvayā kāryaḥ kārdameya mahābala
saṃvatsaroṣitasyeha kārayiṣyāmi te hitam

7.80.21

tasya tad vacanaṃ śrutvā budhasyākliṣṭakarmaṇaḥ
vāsāya vidadhe buddhiṃ yad uktaṃ brahmavādinā

7.80.22

māsaṃ sa strī tadā bhūtvā ramayaty aniśaṃ śubhā
māsaṃ puruṣabhāvena dharmabuddhiṃ cakāra saḥ

7.80.23

tataḥ sa navame māsi ilā somasutātmajam
janayām āsa suśroṇī purūravasam ātmajam

7.80.24

jātamātraṃ tu suśroṇī pitur haste nyaveśayat
budhasya samavarṇābham ilāputraṃ mahābalam

7.80.25

budho 'pi puruṣībhūtaṃ samāśvāsya narādhipam
kathābhī ramayām āsa dharmayuktābhir ātmavān

Commentaries (6)

Linked texts (2)