Vikramarkacaritra 2.1

2.1

iti
kimevaṃvidhamaudāryaṃ tvayi vidyate ?' iti | śrutvā bhojarājastūṣṇīṃ pratyāvartata
iti prathamamupākhyānam
atha dvitīyamupākhyānam
bhūyo'pyekadā bhojarājaḥ śubhe muhūrte yāvadvikramārkasiṃhāsanamāroḍhumājagāma tāvaddvitīyasopānasthā sālabhañjikābhaṇat | 'bhojarāja vikramārkasyaudāryādikaṃ yadi tvayi vidyate tadāsminsiṃhāsane samupaviśa' iti
rājā prāha—'sālabhañjike kathaya tasyaudāryādikam' iti | tataḥ sā tadvṛttāntaṃ vaktumārebhe— "vikramādityo rājyaṃ kurvannekadā cārānāhūyābravīt --' sarvataḥ pṛthivīṃ paribhramata | yatra yatra kautukapradaṃ tīrthaṃ devāyatanamanyāni vā tathāvidhāni vilokayatha tanmama nivedayata' iti | cārāstu 'yadājñāpayati devaḥ' iti niṣkrāntāḥ | athaikadā deśāntaraṃ paribhramyāgataḥ
kaściddūto rājānaṃ praṇamya vyajijñapat — 'deva citrakūṭaparvatanikaṭavartinapovanamadhye manoharaḥ kaściddevālayogsti | tatra ca parvate'tyudgamācchikharādvimalā kāpi jaladhārā patati | tatra snānamātreṇa mahāpātakādīnyapi naśyanti ! kiṃca yastu pāpīyāṃstatra snānamācarati tasyāṅgādatīva kaluṣamudakaṃ
niḥsarati | tena sa pūto bhavati | anyacca tatra kaścidbrāhmaṇo mahati homakuṇḍe pratidinaṃ juhoti | na jāne tasya kati vatsarā gatā iti | pratidinaṃ kuṇḍābahiḥ preritaṃ bhasma parvatākāraṃ dṛśyate | sa kenāpi na bhāṣate
evamaticitraṃ sthānamadrākṣīdayaṃ janaḥ' iti | tacchrutvā rājā svayamekākī
tena saha taṃ giri gatvā paramānandaṃ prāpya 'aho pavitramidaṃ sthānam
atra sākṣājjagadambikā vasati | paśyata eva me mano vimalaṃ bhavati | kiṃ
punaściraṃ nivasatam' iti bruvaṃstatra nirjhare snātvā devatāṃ praṇamya yatra brāhmaṇo homaṃ karoti tatra gatvā tamapṛcchat | brāhmaṇaḥ 'yadā samardhimaṇḍalaṃ
revatīprathamacaraṇamadhyāsta tadāhamayatiṣi | idānīṃ tadaśvinīnakṣatre tiṣṭhati
juhato me varṣaśatamabhūt | tathāpi devatā prasannā nābhavat' iti | tacchrutvā
rājā svayaṃ devatāṃ smṛtvā juhāva | tathāpi devatā prasādaṃ na vidadhe | anantaramiṣṭasāhaso rājā svaśīrṣamutkṛtya juhomīti paryālocya yāvatkaṇṭhe
khaṅgaṃ nikṣikṣepa tāvaddevatā kṛpāṇaṃ gṛhītvābravīt - 'bhoḥ sāhasinprasannāsmi varaṃ vṛṇīṣva' iti | rājāpṛcchat - 'ayaṃ brāhmaṇaścirādatiniyamena
juhoti | kuto'sya mameva prasādaṃ na kṛtavatī ?' iti | tato devatā prāha -
'bho rājannayaṃ cirādanutiṣṭhatyeva | paramasya cetaḥ svasthaṃ na babhūva | cañcalacittasya tapaḥ phalāya na kalpate | uktaṃ ca -
aṅgulyagreṇa yajjaptaṃ yajjaptaṃ parvalaṅghanaiḥ
vyagracittena yajjaptaṃ trividhaṃ niṣphalaṃ bhavet