Vikramarkacaritra 2.2-3
Vikramārkacaritra 2.2-3
- Language
- Sanskrit
2.2-3
ityevaṃ vicārya sarvasvadakṣiṇaṃ kamapi yajñaṃ kartumupākramata | tataḥ śilpibhi
timanoharaṃ yajñāyatanaṃ kārayāmāsa | sarvāṃ api yajñasāmagrīḥ saṃpādayāmāsa
devaṛṣiyakṣagandharvasiddhādīnāhvānayat | brāhmaṇāśca samājagmuḥ sarve rājā
bāndhavāśca | tatrāntare rājā samudrāhvānāya kañcane brāhmaṇaṃ preṣayāmāsa
so'pi samudratīraṃ gatvā gandhapuṣpākṣatādibhiḥ samudramabhyarcya ' bhagavannaranāva
vikramārko yajñaṃ kariṣyati | tena preṣito'haṃ tvadāhnānārthaṃ samāgato'smi
iti bruvanjalamadhye puṣpāñjaliṃ vikṣipya kṣaṇaṃ tasthau | tatra na ko'pi pratyuvāca
tato brāhmaṇastatannivṛtya yathāgataṃ yāvadājagāma tāvaddedīpyamānaśarīraḥ kaścinmahīsuraḥ samāgatyāvadat - 'tvaṃ kila vikrameṇāsmānāhvātuṃ preṣitaḥ | tena yā sambhāvanā kṛtā sāsmānprāptaiva | kiṃ tu mama nāyamavasaraḥ
samāgantum | yathārhamupakariṣyāmi | amūlyāni ratnāni catvāri dāsyāmi
prayaccha tasmai | teṣāṃ māhātmyaṃ śṛṇu- eṣāmekaṃ ratnaṃ yaddhanādi vastu smaryate
taddadāti | dvitīyaṃ yattu bhakṣyabhojyādikamamṛtakalpaṃ tadutpādayati | tṛtīyaṃ
hastyaśvarathapadāttiyuktaṃ balaṃ janayati | caturtha divyaṃ vastrābharaṇādikaṃ prasūte'
iti | evamabhidhāya ratnāni dattvā samudro'ntaradhāt | tadanantaraṃ brāhmaṇastāni gṛhītvā cirādujjayinīmagamat | atrāntare yajñaṃ samāpya rājāvabhṛthasnānaṃ vidhāya sarvom̐llokānparipūrṇamanorathānakarot | brāhmaṇo'pi rājānamavalokya
maṇīnāṃ guṇānakathayat | rājā 'brāhmaṇa yajñadakṣiṇākālamatilaṅghya samāgato'si | sarvasvamarthisātkṛtya kevalo'smi | atastvameteṣāṃ ratnānāṃ yadekaṃ
tubhyaṃ rocate tadgṛhāṇa' ityavādīt | brāhmaṇaḥ 'mahārājāhaṃ gṛhiṇīṃ putraṃ
snuṣāṃ ca pṛṣṭvā sarvebhyo yadrocate tadgṛhṇāmi' ityavadat | rājā 'tathā kuru'
ityāha | brāhmaṇo'pi svabhavanamāgatya tadvṛttāntaṃ teṣāmakathayat | tanniśamya
putro'bhyabhāṣata-' yadratnaṃ caturaṅgaṃ balaṃ dadāti tadgrahīṣyāmaḥ | tena hi rājyamāyāti' iti | pitā jagāda- 'prājño rājyaṃ nāpekṣeta | rājyāpekṣayaiva hi yudhiṣṭhirādayo mahadduḥkhamanvabhūvan | ato yasmāddhanādikaṃ labhyate
tadgṛhṇīmaḥ | tena tu sarvamapi labhyate | uktaṃ cana tadasti jagatyasminyadarthena na sidhyati
ato'sminbhuvane dhīmāndhanamekaṃ prasādhayet