Vikramarkacaritra 3.1-3

3.1-3

iti
kiṃ ca dānaśauṇḍo vikramastūrṇamatrāgamiṣyati | sa tu tava manorathaṃ pūrayiṣyati' ityevamādiśyāntaradhāt | tato'haṃ prabudhya bhavantamāgataṃ ca dṛṣṭvā samāgalo'smi” ityevamanūktamavādīt | tadākarṇya rājā svamānasamacintayat —
‘kimetatsvapnaṃ syāt ? | evametat | devatā svapne nākathayat | anyathaiva kopyadyadbhutaṃ vadati | āstāmetat | ayamartta iva dṛśyate | sarvathāsya manorathaṃ
pūrayiṣyāmi' iti | evaṃ vicārya tatra nagaramekaṃ nirmāya tatra taṃ saṃsthāpya
śataṃ vilāsinīḥ pañcaśataṃ turaṅgāṃścatvāriṃśadgajāṃścatuḥsahasraṃ bhaṭāṃśca tasmai brahmacāriṇe dadau | caṇḍikānagaramiti tasya nagarasya nāma ca cakāra | tataḥ
paripūrṇamanoratho brahmacārī kṛtodvāha maṅgalastaṃ rājānamāśīrbhirabhivavarṣa | rājāpi nijanagaraṃ jagāma” | iti sālabhañjikā bhojāya kathāṃ kathayāmāsa
bhojastu tādṛśamaudāryamātmanyapaśyaṃstūṣṇīṃ jagāma
iti ṣaṣṭhamupākhyānam
atha saptamamupākhyānam
punarapi kadācidbhojaḥ śubhe muhūrte samucitasannāhaḥ siṃhāsanamāroḍhuṃ yāvadupacakrame tāvadanyā sālabhañjikābadat | bho rājaṃstathāvidhaṃ sāhasamaudāryaṃ dhairyaṃ ca
yasyāsti sa evedaṃ siṃhāsanamadhiroḍhumarhati | rājā prāha — kīdṛśaṃ tat ?
sālabhañjikāṃkathayat — “bho rājanvikrame rājyaṃ kurvati loke durjanaḥ ko'pi nāsīt | sarve janāḥ sadācārasaṃpannā brāhmaṇā vedaśāstrābhyāstāddisvakarmacaryāparāḥ ṣaṭkarmaniratāśca babhūvuḥ | sarveṣāmapi varṇānāṃ pāpādbhayam,
prāṇiṣu dayā, parameśvare bhaktiḥ , dehe nirmamatā, nityānityavastuvicāraḥ , hṛdaye caudāryamabhūt | evaṃ sarvo'pi lokaḥ pāvanāntaḥkaraṇaḥ rājñaḥ pramādātsukhenāvartata | tadā ca tatra nagare dhanado nāma kaścidvaṇig samabhūt | tasya saṃpadāṃ maryādā nāsti | yāni vastūni bhuvane sudurlabhāni tāni tatra sulabhāni
evaṃ sakalasaṃpatsamāścitasya tasyaivaṃ buddhirudabhūt - ‘hantāsāro'yaṃ saṃsāraḥ
sarvamapi vastujātamityam | tathā ca smaryate —
gagananagarakalpaḥ saṃgamo vallabhānāṃ
jaladapaṭalatulyaṃ yauvanaṃ vā dhanaṃ vā
svajanasutaśarīrādīni vidyuccalāni
kṣaṇikamiti samastaṃ viddhi saṃsāravṛttam