Vikramarkacaritra 3.1-4
Vikramārkacaritra 3.1-4
- Language
- Sanskrit
3.1-4
iti
evaṃ stutvā śrīkṛṣṇaṃ ṣoḍaśabhirupacāraiḥ saṃpūjya yadyadapūrva vastu samānītaṃ tatsarvaṃ samarpya tatra dinatrayamuṣitvā tato nirgatya katipayairdinairnijanagaramājagāma | āgatya ca sarvānbāndhavānkṛṣṇaprasādena sambhāvya kimapyapūrvaṃ vastu
gṛhītvā prabhāte vikramārkaṃ draṣṭuṃ jagāma | gatvā ca savinayaṃ kṛṣṇaprasādaṃ
dattvā tadādiṣṭamāsanamadhyāsta | tato rājā yātrākṣemaṃ pṛṣṭvā kiṃ kimapūrvaṃ dṛṣṭamiti vaṇijamapṛcchat | so'pi samudramadhyadṛṣṭaṃ bhuvaneśvarīdevālayavṛttāntamavādīt | tacchrutvā samupajātakutūhalo rājā tena sārdhaṃ prāpa tadapūrvaṃ sthānam | tatra ca devatāvāmabhāge patitaṃ kabandhayugalamapaśyat | apāṭhīcca tānyakṣarāṇi | tadanantaraṃ rājā bhuvaneśvarīṃ stutvā khaḍgaṃ kośādākṛṣya yāvatkaṇṭhe cakāra tāvatkabandhayugalaṃ saśiraḥ sajīvaṃ ca samabhūt | devatāpi rājño hastasthitaṃ khaḍgamākṛṣyābravīt — ‘bho rājanprasannāsmi | varaṃ vṛṇīṣva'
iti | rājābravīt — ‘bho devi yadi prasannāsi tarhyasya mithunasya rājyaṃ
dehi' iti | tato devī tatheti tasya mithunasya rājyamadāt | rājāpi dhanadena saha nijanagaramājagāma ” | iti kathāṃ kathayitvā sālabhañjikā rājānamabravīt — ' evaṃvidhaṃ sāhasādikaṃ tvayi na dṛśyate' iti | tacchrutvā
rājā tato nivavṛte
iti saptamamupākhyānam
athāṣṭamamupākhyānam
bhūyo'pi bhojarāje yathāpūrvamāgacchati pāñcālikānyā niṣidhya jagāda
‘bho bhoja, idaṃ punarananyasādhāraṇaṃ siṃhāsanam | yadi bhavānvikramābhinena
sāhasādinā bhūṣyate tadā tvāmanujānāmi' iti | tato rājā kiṃcidavanatamukhaḥ 'sālabhañjike kathaya tasya sāhasādivṛttāntam' ityapṛcchat | sā
bravīt — “rājan śṛṇu | vikramo rājā bhūmaṇḍale pravṛttā bahuvidhāḥ kathāścāramukhena samyagjānanvasumatīṃ paryapālayat | uktaṃ ca —
gāvo gandhena paśyanti vedenaiva dvijātayaḥ
cāraiḥ paśyanti rājānaścakṣurbhyāmitare janāḥ
Linked texts (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Kathākusumamañjarī — Sanskrit