Pramāṇa · Search · About · API

Vikramarkacaritra 3.1-6

Vikramārkacaritra 3.1-6

Language
Sanskrit

3.1-6

iti
ataḥ sakalalokopakārāyedaṃ śarīramavaśyamidānīṃ mayopayoktavyam' iti
evaṃ vicintya puraḥsthitaprāsādagarbhagatabilaśayanasya viṣṇoḥ pūjāṃ vidhāya
namaskṛtya- 'bho deva jalaśāyindvāritraṃśallakṣaṇasaṃpannasya puruṣasya kaṇṭharaktaṃ
vāñchasi | ato mama kaṇṭharaktena tṛpto bhūtvā taḍāgamenaṃ paripūraya' iti
saṃprārthya yāvatkaṇṭhe khaṅgamakarottāvatsa bhagavānkhaṅgamākṣipya jagāda-'vīra
tavāhaṃ prasanno'smi | alamanena sāhasena | varaṃ vṛṇīṣva' iti | rājāvadat‘deva yadi mama prasanno'si tarhīmaṃ taḍāgaṃ jalena paripūraya' iti | devaḥ prāha -
‘bho rājaṃstvamasmātsthānānnirgatya taṭākatīraṃ prāpya yāvatparāvṛtya paśyasi
tāvajjalaiḥ paripūrṇastaḍāgo bhaviṣyati' iti | tato rājā sasambhramaṃ taṭākatīramāruroha | saraśca jalaiḥ paripūrṇamadṛśyata | anantaraṃ paramānandabharitena
vaṇijā stūyamāno rājā tena samarpitaṃ śatabhārasuvarṇaṃ kasmaicidvivāhāryine
daridrāya brāhmaṇāya dattvā svanagaramagamat” | iti sālabhañjikoktāṃ kathāṃ
śrutvā bhojarājaḥ svasmiṃstādṛśaguṇānapaśyaṃstūṣṇīṃ nyavartata
ityaṣṭamamupākhyānam
atha navamamupākhyānam
bhūyo'pi bhojamahīpāle sakautukasambhramamāgacchati navamī sālabhañjikāṃ
sahāsamidamabhāṣata -- ‘ bhūpāla siṃhāsanamāroḍhuṃ sasambhramo'si | durlabhaṃ te
vikramārkagataṃ sāhaudāryādikam | tadviramāsmātsamudyamāt' iti | tato
rājā ‘kathaya guṇānanyaduravāpānvikramasya' ityapṛcchat | sālabhañjikā
prāha- “vikrame rājyaṃ kurvati bhaṭṭiḥ pradhānamantrī | upamantrī govindaḥ
candraḥ senāpatiḥ | tasya putraḥ kamalākaro nāma | sa tu pratidinamākaṇṭhaṃ
bhuñjāno vastrabhūṣaṇatāmbūlādinā śarīramalaṃkṛtya viṣayasukhamanubhavannāsīt
ekadā durvṛttaṃ taṃ sutamāhūya pitā jagāda— ‘bhoḥ kamalākara brāhmaṇajanma
prāpyāpi tvamevaṃ durvṛtto'si | svakarmavaśādayamātmā nānāyoniṣu janma
prāpnoti | kadācitsatkarmavaśānmanuṣyayoniṃ praviśati | tatrāpi brāhmaṇakule
janma mahatā puṇyena labhyate | tallabdhvāpi tvaṃ durvṛtto'si | sarvadā bahireva
sañcarasi | bhojanakāle paraṃ bhavanamāgacchasi | anucitamidaṃ na jānāsi
kiṃ ca tavāyaṃ vidyābhyāsakālaḥ | idānīṃ yadi vidyāṃ nābhyasyasi taryuttaratra
tava mahānsantāpo bhaviṣyati | tathā coktam -
ye bālabhāve na paṭhanti vidyāṃ kāmāturā yauvananaṣṭacittāḥ
te vṛddhabhāve paribhūyamānā dahanti gātraṃ śiśiro yathābjam

Linked texts (1)