Vikramarkacaritra 6.9.p1
Vikramārkacaritra 6.9.p1
- Language
- Sanskrit
6.9.p1
iti
kiṃ bahunā ?| rājan, bhavatānubhūto duḥsvapnaḥ | ato'niṣṭaṃ phalaṃ te dadyāt ’
iti | tacchrutvā rājā ‘bho brāhmaṇasya duḥsvapnasya kīdṛśaṃ prāyaścittamanutiṣṭhāmi ?’ ityapṛcchat | sarvajñabhaṭṭaḥ prāha— ‘bhūpāla puṇyatīrthe snātvā
savastrālaṅkaraṇaḥ santrājyāvekṣaṇaṃ kṛtvā tadvastrādikaṃ brāhmaṇāya dehi | punarnavavastrābharaṇādikaṃ dhṛtvā devasyābhiṣekaṃ kṛtvā navabhī ratnaiḥ saṃpūjya brāhmaṇebhyo gavādidaśadānāni dehi | dīnāndhabadhirakubjādibhyo bhūri prayaccha
anenānuṣṭhānena brāhmaṇāśīrvādena ca duḥsvapnajātāriṣṭaṃ śāntimeṣyati' iti
rājāpyetatsarvajñabhaṭṭavacanaṃ śrutvā yathoktamanuṣṭhāya bhūridānārthaṃ dinatrayaṃ kośāgāramarthisāṃdakarot | yathābhilaṣitaṃ sarve jagṛhuḥ | ” iti kathāṃ kathayitvā
pāñcālikā rājānamabravīt - 'bho rājaṃstvayyevamaudāryaṃ kiṃ vidyate ?'
iti | tacchrutvā bhojastūṣṇīṃ babhūva
iti trayoviṃśamupākhyānam
atha caturviṃśamupākhyānam
punarapi bhojabhūpālaṃ siṃhāsanasamārurukṣayā samāgataṃ sālabhañjikāparā samākṣipya samabhāṣata - 'bho rājannasminsiṃhāsane samāroḍhuṃ vikramārkasadṛśa
eva kṣamaḥ' iti | rājāpṛcchat - 'kathaya tasya guṇān' iti | sābravīt - "mahīpāla vikramasya rājye purandarapurī nāma kācana nagarī samabhūt | tatra mahādhanikaḥ kaścidvaṇigāsīt | tasya catvāraḥ putrāḥ sambabhūvuḥ
sa vaiśyo maraṇasamaye caturaḥ putrānāhūyāvadat - 'bhoḥ putrāḥ, mayi parete
bhavatāṃ parasparaṃ maitrī bhavedvā na vā | tadahamadyaiva bhavatāṃ caturṇāṃ jyeṣṭhānukrameṇa vibhāgaṃ karavāṇi' iti | putrāśca 'yathocitaṃ kriyatām' ityūcuḥ | tataḥ
pitā yathocitaṃ vibhāgaṃ kṛtvā putrāṃntrovāca - 'asya mañcasya caturṇāṃ pādānāmadhastāccatvāro bhāgā nihitāḥ tānjyeṣṭhakrameṇa gṛhṇītam' iti | putrāḥ
'bāḍham' ityaṅgīcakruḥ | tataḥ pitari paralokaṃ gate catvāro bhrātaro māsamekañca tasthuḥ | tataḥ krameṇa teṣāṃ kalahaḥ samudiyāya | tadā jyāyānuvāca -
'kimarthaṃ kolāhalaḥ kriyate ? | tātasyādeścaturṇāṃ vibhāgaḥ pūrvameva kṛtaḥ | tanmañcādhaḥsthitaṃ dravyaṃ gṛhītvā vibhaktā eva sukhinastiṣṭhāmaḥ' iti | anantaraṃ
sarve'pi mañcādhaśvakhanan | tatra caturṇāṃ pādānāṃ tale catvāri tāmrasaṃpuṭāni
dṛṣṭāni | teṣāmekasma saṃpuṭe mṛta, ekatroṅgāraḥ, anyatrāsthīni, paratra palālaṃ cāsīt | vastra dṛṣṭvā te catvāraḥ parasparaṃ vismitāḥ procuḥ - 'aho
asmatpitrā samyageva vibhāgaḥ kṛtaḥ | paraṃ tu kimatra nidānamiti na jñāyate