Pramāṇa · Search · About · API

Hridayapriya 62: atha pañcamo'dhyāyaḥ

Hṛdayapriyā 62

Language
Sanskrit

Contents

atha pañcamo'dhyāyaḥ

62.1

nirūho'nvāsanaṃ nasyaṃ vamanaṃ ca virecanam
pañca karmāṇi śastāni kuryādapi madātyaye

62.1.p1

mṛdvīkādikvāthaḥ

62.2

mṛdvīkāmadhukamadhūkapippalībhiḥ
kharjūrairmalayajaśāribābdalājaiḥ
sośīraiḥ śṛtamathavā suśītamambhastṛṇmūrcchāmadamativibhramān nirasyet

62.2.p1

mṛṇālādiphāṇḍaḥ

62.3

mṛṇālavisaśālūkadrākṣekṣukaṇasambhṛtaḥ
phāṇḍaḥ śītakaṣāyaśca madamūrcchāyabheṣajam

62.3.p1

harītakyādikvāthaḥ

62.4

harītakīcitrakanāgarāṇāṃ kvātho yavakṣāraparāgāmiśraḥ
pramāṣṭaryaśeṣeṇa gudāṅkurāṇāṃ kulaṃ sahasrāṃgurivāndhakāram

62.4.p1

pathyābilvādikvāthaḥ

62.5

pathyābilvapunarnavapāṭhāciribilvapañcakolāmbhaḥ
saindhavayuktamudasyed gulmagrahaṇīplīhārśāṃsi

62.5.p1

dusparśādikvāthaḥ

62.6

dusparśana bilvena yavānyā nāgareṇa vā
ekaikenāpi saṃyuktā pāṭhā hantyarśasāṃ rujam

62.6.p1

cirivilvādikvāthaḥ

62.7

cirivilvapunarnavavahnabhayākaṇanāgarasaindhavapakvajalam
gudakīlabhagandaragulmaharaṃ jaṭharāgnivivardhanamāśu nṛṇām

62.7.p1

pūtīkādikvāthaḥ

62.8

pūtīkapipyalīśuṇṭhīvijayādhānyacitrakaiḥ
niryūhaḥ sayavakṣāro vivandhārśaḥpraṇāśanaḥ

62.8.p1

arśoghnagaṇaḥ

62.9

kuṭajaciribilvacitrakamahauṣadhaprativiṣāvacācavikāḥ
dhanvayavāsaṃ pathyā dāruharidrā gaṇo'yamarśoghnaḥ

62.9.p1

hutabhugādiḥ

62.10

hutabhugajamojasaindhavamagadhāmaricaiḥ samaiḥ samā pathyā
ambhodadhitpītā pāṇḍvarśovahnimāndyaśūlaharī

62.10.p1

sūraṇādilehaḥ

62.11

cūrṇīkṛtāḥ ṣoḍaśa sūraṇasya bhāgāstato'rdhena tu citrakasya
mahauṣadhād dvau maricasya caiko guḍena durnāmajayāya piṇḍī

62.11.p1

kāṅkāyanavaṭī

62.12

palāni pañca pathyāyāḥ pale maricajīrake
pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaram

62.13

palābhivṛddhaṃ kramaśo yavakṣārapaladvayam
bhallātakapalānyaṣṭau tadvat sūraṇakandakam

62.14

guḍena vaṭakān kṛtvā triguṇena sadā bhajet
akṣamātrapramāṇāṃśca takraṃ śītaṃ pibedanu

62.15

nāśayeyuḥ ṣaḍarśāṃsi yudhi vajra ivāsurān
kaṅkāyanena vihitā śastrakṣārāgnibhīruṇā

62.15.p1

kṣārābhayam

62.16

jīmṛtāgnikarañjārkasnuhībhallātabarbaram
śuṇṭhyagniparṇinādeyaṃ dagdhvā bhasmāḍhakaṃ tataḥ

62.17

kṣipṭvā dviguṇagomūtre parisṛjya punaḥ srute
pathyāśataṃ pacet tasmin madhuprasthaṃ pradāpayet

62.18

dantītrivṛtpañcakolamayaścāpyavacūrṇitam
avatārya tataḥ khādet prātaḥ prātaryathābalam

62.19

aśāṃsi grahaṇīdoṣaṃ plīhāṣṭhīlāmahodaram
gulmaśūlāgnisadanaśvāsakāsagalāmayān

62.20

pāṇḍurogapramehādīn nāśayennātra saṃśayaḥ
pūrvamindreṇa candrasya proktaṃ kṣārābhayāhvayam

62.20.p1

pippalyādighṛtam

62.21

pippalīpippalīmūladhātakīḍāḍimairdhṛtam
dadhnā ca sādhitaṃ pītaṃ śakṛnmūtravivandhanut

62.21.p1

palāśakṣāraghṛtam

62.22

vyopagarbhe palāśasya triguṇe bhasma vāriṇi
sādhitaṃ pibataḥ sarpiḥ patantyarśāsyasaṃśayam

62.22.p1

tadeva prakārāntareṇa

62.23

palāśakṣāratoyena dviguṇena paced ghṛtam
vatsakādipratīvāpamarśoghnaṃ dīpanaṃ param

62.23.p1

pañcakolādighṛtam

62.24

pañcakolābhayākṣārayavānīvilsaindhavaiḥ
sapāṭhādhānyamaricaiḥ sabilvairdadhimad ghṛtam

62.25

sādhayet tajjayatyāśu gudavaṃkṣaṇavedanām
pravāhikāṃ gudabhraṃśaṃ mūtrakṛcchraṃ parisravam

62.25.p1

raktārśaḥpraśamanakvāthaḥ

62.26

candanakirātatiktakadhanvayavāpāḥ savatsakāḥ kvathitāḥ
raktārśasāṃ praśamanā dārvītvaguśīranimbavāśca

62.26.p1

uśīrakiñjelkamṛṇālaśītaśatāvarīvatsakṛpāmbudairvā

62.26.p2

kuṭacatvagādilehaḥ

62.27

kuṭacatvakutulāṃ droṇe pacedaṣṭāṃśaśeṣite
kalkīkṛtya pacet patra ta dardhaśailaṃ kaṭutrayam

62.28

lodhradvayaṃ mocarasaṃ bāladāḍimajāṃ tvacam
bilvakarkaṭikā mustāsamaṅgādhātakīphalam

62.29

palonmitaṃ daśapalaṃ kuṭajasyaiva ca tvacaḥ
viṃśatiṃ sarpiṣaḥ pūte palāni triṃśataṃ gulāt

62.30

tat pakvaṃ lehatāṃ yātaṃ dhānye pakṣasthitaṃ lihan
sarvāśograhaṇīdoṣaśvāsakāsān nibarhati

62.30.p1

kuṭajaphalādighṛtam

62.31

kuṭajaphalatvakcandanavanatiktośīrasādhitaṃ sarpiḥ
cāṅgerītrāyantīsvarase gudajaraktaśūlaghnam

62.31.p1

drākṣādicūrṇam

62.32

drākṣā haridrā mañjiṣṭhā madhukaṃ nīlamutpalam
taccūrṇa payasā peyamājyenādrīkṛtaṃ prage

62.32.p1

mūtrāmlādivartiḥ

62.33

vipācya mūtrāmlapaṭṭani dantīpiṇḍītakṛṣṇāguladhūmakuṣṭhaiḥ
vartti karāṅguṣṭhanibhāṃ ghṛtāktāṃ gude rujānāhaharīṃ nidadhyāt

62.33.p1

kulasthādikvāthaḥ

62.34

kulasthlaśunairaṇḍapathyāgranthikanāgaraiḥ
kaṣāyaḥ sayavakṣāraḥ śūlodāvartanāśanaḥ

62.34.p1

udāvarte niryūhadvayam

62.35

śyāmāpathyopakulyānāṃ pathyākaiḍaryayostathā
niryūhaḥ paḍumān sākṣādudāvartāntakāntakaḥ

62.35.p1

trivṛtkaṇādiḥ

62.36

trivṛtkaṇādantipunarnavaṃ ca harītakīṃ cāmalakīṃ ca paktvā
sarāmaṭhakṣaudramidaṃ prapītaṃ jayatyudāvartaripuṃ narāṇām

62.36.p1

nikumbhādikvāthaḥ

62.378

nikumbhakumbhatriphalāgavākṣīsnuktitvakaiḥ kalpitamambu pītam
sahemadugdhaṃ sakaṇaṃ virekājjayatyudāvartamahodarāṇi

62.378.p1

iti hṛdayamiśre yogakhaṇḍe pañcamo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)