Hridayapriya 62: atha pañcamo'dhyāyaḥ
Hṛdayapriyā 62
- Language
- Sanskrit
Contents
- 62.1 — 1 part
- 62.2 — 1 part
- 62.3 — 1 part
- 62.4 — 1 part
- 62.5 — 1 part
- 62.6 — 1 part
- 62.7 — 1 part
- 62.8 — 1 part
- 62.9 — 1 part
- 62.10 — 1 part
- 62.11 — 1 part
- 62.15 — 1 part
- 62.20 — 1 part
- 62.21 — 1 part
- 62.22 — 1 part
- 62.23 — 1 part
- 62.25 — 1 part
- 62.26 — 2 parts
- 62.30 — 1 part
- 62.31 — 1 part
- 62.32 — 1 part
- 62.33 — 1 part
- 62.34 — 1 part
- 62.35 — 1 part
- 62.36 — 1 part
- 62.378 — 1 part
atha pañcamo'dhyāyaḥ
62.1
nirūho'nvāsanaṃ nasyaṃ vamanaṃ ca virecanam
pañca karmāṇi śastāni kuryādapi madātyaye
62.1.p1
mṛdvīkādikvāthaḥ
62.2
mṛdvīkāmadhukamadhūkapippalībhiḥ
kharjūrairmalayajaśāribābdalājaiḥ
sośīraiḥ śṛtamathavā suśītamambhastṛṇmūrcchāmadamativibhramān nirasyet
62.2.p1
mṛṇālādiphāṇḍaḥ
62.3
mṛṇālavisaśālūkadrākṣekṣukaṇasambhṛtaḥ
phāṇḍaḥ śītakaṣāyaśca madamūrcchāyabheṣajam
62.3.p1
harītakyādikvāthaḥ
62.4
harītakīcitrakanāgarāṇāṃ kvātho yavakṣāraparāgāmiśraḥ
pramāṣṭaryaśeṣeṇa gudāṅkurāṇāṃ kulaṃ sahasrāṃgurivāndhakāram
62.4.p1
pathyābilvādikvāthaḥ
62.5
pathyābilvapunarnavapāṭhāciribilvapañcakolāmbhaḥ
saindhavayuktamudasyed gulmagrahaṇīplīhārśāṃsi
62.5.p1
dusparśādikvāthaḥ
62.6
dusparśana bilvena yavānyā nāgareṇa vā
ekaikenāpi saṃyuktā pāṭhā hantyarśasāṃ rujam
62.6.p1
cirivilvādikvāthaḥ
62.7
cirivilvapunarnavavahnabhayākaṇanāgarasaindhavapakvajalam
gudakīlabhagandaragulmaharaṃ jaṭharāgnivivardhanamāśu nṛṇām
62.7.p1
pūtīkādikvāthaḥ
62.8
pūtīkapipyalīśuṇṭhīvijayādhānyacitrakaiḥ
niryūhaḥ sayavakṣāro vivandhārśaḥpraṇāśanaḥ
62.8.p1
arśoghnagaṇaḥ
62.9
kuṭajaciribilvacitrakamahauṣadhaprativiṣāvacācavikāḥ
dhanvayavāsaṃ pathyā dāruharidrā gaṇo'yamarśoghnaḥ
62.9.p1
hutabhugādiḥ
62.10
hutabhugajamojasaindhavamagadhāmaricaiḥ samaiḥ samā pathyā
ambhodadhitpītā pāṇḍvarśovahnimāndyaśūlaharī
62.10.p1
sūraṇādilehaḥ
62.11
cūrṇīkṛtāḥ ṣoḍaśa sūraṇasya bhāgāstato'rdhena tu citrakasya
mahauṣadhād dvau maricasya caiko guḍena durnāmajayāya piṇḍī
62.11.p1
kāṅkāyanavaṭī
62.12
palāni pañca pathyāyāḥ pale maricajīrake
pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaram
62.13
palābhivṛddhaṃ kramaśo yavakṣārapaladvayam
bhallātakapalānyaṣṭau tadvat sūraṇakandakam
62.14
guḍena vaṭakān kṛtvā triguṇena sadā bhajet
akṣamātrapramāṇāṃśca takraṃ śītaṃ pibedanu
62.15
nāśayeyuḥ ṣaḍarśāṃsi yudhi vajra ivāsurān
kaṅkāyanena vihitā śastrakṣārāgnibhīruṇā
62.15.p1
kṣārābhayam
62.16
jīmṛtāgnikarañjārkasnuhībhallātabarbaram
śuṇṭhyagniparṇinādeyaṃ dagdhvā bhasmāḍhakaṃ tataḥ
62.17
kṣipṭvā dviguṇagomūtre parisṛjya punaḥ srute
pathyāśataṃ pacet tasmin madhuprasthaṃ pradāpayet
62.18
dantītrivṛtpañcakolamayaścāpyavacūrṇitam
avatārya tataḥ khādet prātaḥ prātaryathābalam
62.19
aśāṃsi grahaṇīdoṣaṃ plīhāṣṭhīlāmahodaram
gulmaśūlāgnisadanaśvāsakāsagalāmayān
62.20
pāṇḍurogapramehādīn nāśayennātra saṃśayaḥ
pūrvamindreṇa candrasya proktaṃ kṣārābhayāhvayam
62.20.p1
pippalyādighṛtam
62.21
pippalīpippalīmūladhātakīḍāḍimairdhṛtam
dadhnā ca sādhitaṃ pītaṃ śakṛnmūtravivandhanut
62.21.p1
palāśakṣāraghṛtam
62.22
vyopagarbhe palāśasya triguṇe bhasma vāriṇi
sādhitaṃ pibataḥ sarpiḥ patantyarśāsyasaṃśayam
62.22.p1
tadeva prakārāntareṇa
62.23
palāśakṣāratoyena dviguṇena paced ghṛtam
vatsakādipratīvāpamarśoghnaṃ dīpanaṃ param
62.23.p1
pañcakolādighṛtam
62.24
pañcakolābhayākṣārayavānīvilsaindhavaiḥ
sapāṭhādhānyamaricaiḥ sabilvairdadhimad ghṛtam
62.25
sādhayet tajjayatyāśu gudavaṃkṣaṇavedanām
pravāhikāṃ gudabhraṃśaṃ mūtrakṛcchraṃ parisravam
62.25.p1
raktārśaḥpraśamanakvāthaḥ
62.26
candanakirātatiktakadhanvayavāpāḥ savatsakāḥ kvathitāḥ
raktārśasāṃ praśamanā dārvītvaguśīranimbavāśca
62.26.p1
uśīrakiñjelkamṛṇālaśītaśatāvarīvatsakṛpāmbudairvā
62.26.p2
kuṭacatvagādilehaḥ
62.27
kuṭacatvakutulāṃ droṇe pacedaṣṭāṃśaśeṣite
kalkīkṛtya pacet patra ta dardhaśailaṃ kaṭutrayam
62.28
lodhradvayaṃ mocarasaṃ bāladāḍimajāṃ tvacam
bilvakarkaṭikā mustāsamaṅgādhātakīphalam
62.29
palonmitaṃ daśapalaṃ kuṭajasyaiva ca tvacaḥ
viṃśatiṃ sarpiṣaḥ pūte palāni triṃśataṃ gulāt
62.30
tat pakvaṃ lehatāṃ yātaṃ dhānye pakṣasthitaṃ lihan
sarvāśograhaṇīdoṣaśvāsakāsān nibarhati
62.30.p1
kuṭajaphalādighṛtam
62.31
kuṭajaphalatvakcandanavanatiktośīrasādhitaṃ sarpiḥ
cāṅgerītrāyantīsvarase gudajaraktaśūlaghnam
62.31.p1
drākṣādicūrṇam
62.32
drākṣā haridrā mañjiṣṭhā madhukaṃ nīlamutpalam
taccūrṇa payasā peyamājyenādrīkṛtaṃ prage
62.32.p1
mūtrāmlādivartiḥ
62.33
vipācya mūtrāmlapaṭṭani dantīpiṇḍītakṛṣṇāguladhūmakuṣṭhaiḥ
vartti karāṅguṣṭhanibhāṃ ghṛtāktāṃ gude rujānāhaharīṃ nidadhyāt
62.33.p1
kulasthādikvāthaḥ
62.34
kulasthlaśunairaṇḍapathyāgranthikanāgaraiḥ
kaṣāyaḥ sayavakṣāraḥ śūlodāvartanāśanaḥ
62.34.p1
udāvarte niryūhadvayam
62.35
śyāmāpathyopakulyānāṃ pathyākaiḍaryayostathā
niryūhaḥ paḍumān sākṣādudāvartāntakāntakaḥ
62.35.p1
trivṛtkaṇādiḥ
62.36
trivṛtkaṇādantipunarnavaṃ ca harītakīṃ cāmalakīṃ ca paktvā
sarāmaṭhakṣaudramidaṃ prapītaṃ jayatyudāvartaripuṃ narāṇām
62.36.p1
nikumbhādikvāthaḥ
62.378
nikumbhakumbhatriphalāgavākṣīsnuktitvakaiḥ kalpitamambu pītam
sahemadugdhaṃ sakaṇaṃ virekājjayatyudāvartamahodarāṇi
62.378.p1
iti hṛdayamiśre yogakhaṇḍe pañcamo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Carakasaṃhitā — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit
- Vaidyamanoramā — Kālidāsa, Sanskrit
- Ārogyacintāmaṇi (Paṇḍit Dāmodara) — Paṇḍit Dāmodara, Sanskrit
- Ārogyacintāmaṇi (Dāmodaramiśra) — Dāmodaramiśra, Sanskrit
- Sahasrayoga — Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
- Siddhasāra — Ravigupta, Sanskrit