Pramāṇa · Search · About · API

Tantrayukti 1.p2

Tantrayukti 1.p2

Language
Sanskrit

1.p2

13) arthāpattirnāma- yo'nyenārthenoktena tato'paro'pyartho gadita iva jñāyate . yathā- naivādyānniśi naivoṣṇam . ityuktaṃ na tūktaṃ divā bhuñjīteti . etaccārthāpattyā gamyate. nanu kaḥ punararthaḥ kā cāsyāpattiḥ brūmaḥ. dadhyabhyavahāro'rthastatra tantrakṛtā naivādyānniśi iti kālo niṣiddho na tu dadhibhakṣaṇam. tato yo'yamapratiṣiddho'rthaḥ sa āpadyate divā dadhibhojanārthaḥ rātripratiṣedhe dinavyatirekeṇa kālāntarābhāvāt. sarvathā anabhyavaharaṇīyasyāhāraprastāve pratiṣedhānupapatteḥ. evamanyātrāpi vyākhyeyam.
14) nirṇayo nāma - yannivāritasyārthasya pratiṣṭhāpanam. yathā - dṛśyante bhagavan kecidātmavanto'pi rogiṇaḥ. ityādinā cikitsāśāstraphalaṃ prati saṃśayakaraṇe paścānnirṇayārthamuktam. yathā- na cikitsā ca tulyā bhavitumarhati. ityādi
15) prasaṅgo nāma - pūrvābhihitasyārthasya kenacit sambandhāntareṇa punarabhidhānam . yathoktaṃ sirāvyadhavidhau 27 2 lohitaṃ pravadecchuddhatanostenaiva ca sthitiḥ . ityuktvā punaḥ śarīre śuddhārtavaprasaṅgenoktaṃ- śuddhe śukrārtave satvaḥ svakarmakleśacoditaḥ . garbhaḥ sampadyate yuktivaśādagnirivāraṇau .. iti . na ca punaruktatā tasya. yasmāt sirāvyadhe śarīraprabhavatvameva raktasyoktaṃ na tu kramo varṇitaḥ. śārīre tu yayā''nupūrvyā śarīrahetuḥ syāt tadvistareṇoktam . yathā- bījātmakairmahābhūtaiḥ sūkṣmaiḥ satvānugaiśca saḥ. mātuścāhārarasajaiḥ kramāt kukṣau vivardhate .. iti.
16)ekānto nāma - ya ekameva pakṣamavyabhicāreṇa śrayati nānyam . tadyathā - ye bhūtaviṣavāyvagnikṣata bhaṅgādisambhavāḥ rāgadveṣabhayādyāśca te syurāgantavo gadāḥ .. iti.
17) naikānto nāma – anyatarapakṣānavadhāraṇāt . yathā- jīvitaṃ mriyamāṇānāṃ sarveṣāmeva nauṣadhāt . ekāntena - na hyupāyamapekṣante sarve rogāḥ ityādi ..
18)apavargo nāma - sākalyenotsṛṣṭasya yatpunastadekadeśāpakarṣaṇam. yathā- śītoṣṇasnigdharūkṣādyairupakrāntāśca ye gadāḥ. samyak sādhyā n siddhyanti te ca raktaprakopajāḥ. teṣu srāvayituṃ raktamudriktaṃ vyadhayetsirām . ityutsargamabhidhāya ekadeśe'pavādaṃ vakti - na tūnaṣoḍaśātītasaptatyabdasrutāsṛjām . ityādi.
19) viparyayo nāma- yathopadiṣṭaviparyayeṇa lakṣaṇādikaraṇam . yathoktaṃ- vātānulomyaṃ dīpto'rgnirvacaḥ snigdhamasaṃhatam . snehodvegaḥ klamaḥ samyak snigdhe rūkṣe viparyayaḥ.. iti.
20) pūrvapakṣo nāma- pratijñātārthasyasaṃdūṣaṇaṃ vākyam. yathā hitāhitavibhāgaṃ pratyācikhyāsannāha . yathā - dṛśyante bhagavān kecit ityārabhya yāvāt hitāhitavibhāgasya phalaṃ tasmādaniścitam . ityādi .

Linked texts (1)