Tantrayukti 5.4

5.4

apavargo nāma sākalyenopasṛṣṭasya yat punastadekadeśāpakarṣaṇam. yathā śītoṣṇasnigdharūkṣādyairupakrāntaścetyārabhya teṣu srāvayituṃ raktamudriktaṃ vyatha dha yet sirāmitityutsargamabhidhāyaikadeśāpavādaṃ vakti natūnaṣoḍaśetyādinā.
viparyayo nāma yathopadiṣṭaviparyayeṇa lakṣaṇādikaraṇam. yathā vātānulomyamityādi samyak snigdhe lakṣaṇamuktvā rūkṣe viparyaya iti.
pūrvapakṣo nāma pratijñātārthasandūṣakaṃ vākyam. yathā hitāhitaṃ pratyācikhyāsannāha yathā dṛśyante bhagavan kecidityābhya hitāhita vibhāgasya phalaṃ tasmādaniścatamityādi.
vidhānaṃ nāma yat prakaraṇānupūrvaṃ vidhānamācakṣate.
anumataṃ nāma yathā uṣṇaṃ śītaṃ dvividhaivānye vīryamācakṣate'pi ca. nānātmakamapītyādinā hyanumataṃ na tu vighātakṛt.
vyākhyānaṃ nāma yamādṛśebhyo viśiṣṭatarabuddhigamyam. yathā saptāhāt kalalaṃ bhavedityādi. nahyasya garbhasya bhāvāḥ śakyā vijñātuṃ yogadṛṣṭiṃ muktvā.
saṃśayo nāma sākāṅkṣitamaniścitavastuvijñānam. yathā saṃśayaprāptamātre yo jīvitaṃ tasya manyata ityādi.
atītāvekṣaṇaṃ nāma yadatikrāntamavekṣya prakṛtasya sādhanamucyate. yathā rāsnājīvaketyādau mahāsnehaṃ vipācayediti. atra ca na jñāyate katamo mahāsnehavidyuktamavekṣya vyākhyāte.