Vagbhatamandana 17.36

17.36

tu na pradhānamiti cet ucyate, kaṭurasena vātasyaprakopāt madhura rasena
praśamādavaśīyate | yadi vātasyaguṇeṣu prādhānyaṃ syāttadā kaṭukenaivoṣṇena vātasya praśama eva syāt na tu kopaḥ | tathā yadyapi vātaguṇeṣu
raukṣyaśītyeṣu tulyerasyātāṃ | tathā kaṭukena rasenāmla raukṣeṇa vāyornapraśamo nāpi prakopaḥ syāt | prakopaśca dṛśyate | tathā madhuroṣṇasnigdhaśītena vātasya rūkṣaśītasya praśamādavasīyate | vātaguṇeṣu śītaṃ na
pradhānaṃ rūkṣaṃ pradhānamiti | ataeva bhagavatā dhanvantariṇābhāṇi-"raukṣyāllaghutvācca vāyossaṃcayamāpādayanti" iti (su. sū. 4|12)
atra hi rūkṣalāghavayoreva pradhānatvena nirddiṣṭo| tasmādguṇenanuktyādyāḥ vāgbhaṭa
vaco rūkṣalāghavābhimameva sadā sahṛdayānāmupahasanīyapadavīmavagāhate
"cīyate" ityādi vākyānāṃ na ponaruktidoṣaḥ sahakāri virahāt
kāryakāraṇatva bhāve suśrutācārya saṃvādeāpi "ye rasā vātaśamanā
bhavanti yadi teṣu vai | raukṣyalāghava śaityāni na te hanyussamīraṇam
( su. sū. 40|6) raukṣyalāghavābhyāṃ ca vātapradhānāguṇābhyāṃ sahapāṭhitasya śaityasya prāgapādādeva prādhānyamiti | tadviruddhe saṃcayamātre paryavasānaṃ rūkṣādīnā yuktimiti | atrahāsyādetat evaṃ yadi śaityasya
raukṣādvat vāta guṇeṣu prādhānyāṃ syāt na tvetadasti | uṣṇenāpi kaṭurasena vātasya prakopāt śītenāpi madhurarasena praśamāditi cet , na,
vikalpāsahatvāt | tathā hi--kaṭu rasenāmlenetyatra kiṃ karmadhārāyāśrayeṇa kaṭūrasaevābhipretaḥ | anyapadārthāryaśrayeṇa vā kaṭurasaṃ dravyam
nādyaḥ, guṇānāṃ nirguṇatvena tatrauṣṇyasyāsaṃbhavāt | kaṭūruṣṇo madhuraśśītaḥ ityādi prayogāṇāṃ caupacārikatvāt | tathā ca varakācāryaḥ-guṇāguṇāśrayānoktāstasmādrasa guṇān bhiṣak | vidyāddravyaguṇān ..||"
(ca. sū. 26