Pramāṇa · Search · About · API

Hastyayurveda 89.p1

Hastyāyurveda 89.p1

Language
Sanskrit

89.p1

aṅgena pṛṣṭo bhagavānkarṇarogamuvāca ha
asya rogasya vijñānaṃ cikitsāṃ ca yathākramāt
naṃ srūtaḥ sahasā''datte tathā śīrṣavirecane
karṇau vāṃ mṛdyate'tyarthaṃ śrotasoḥ kīṭaveśanāt
jalaṃ vā(pra)viśati hanyate cātimātrataḥ
abhighātena śirasaḥ karṇarogaḥ pravartate
ūrdhvaṃ prakupito vāyuḥ śrotasi pratipadyate
śleṣmaśoṇitamādāya karṇau nāgasya pīḍayet
śarairāgantujairdoṣairyadā karṇo'sya duṣyati
tenāsya tumulò vyādhiḥ karṇajaḥ saṃpravartate
tasyemāni tu rūpāṇi vāraṇasya nibodha me
saṃjighrati sravamati karṇasrotaḥsvabhīkṣṇaśaḥ
aṅgulyā vā'lpakāṣṭhena kavalena ca gharṣati
pūyaṃ sravati karṇābhyāṃ durgandhiḥ phenilaṃ bhṛśam
śleṣmamārutasaṃsargātkramayaḥ saṃbhavanti hi
rudhiraṃ kṛmisaṃsṛṣṭaṃ dṛśyate yasya hastinaḥ
karṇarogaḥ sa vijñeyaḥ kaphaśoṇitavātajaḥ
ityevaṃ karṇayorvyādhīndṛṣṭvā bheṣajamācaret
śṛṅgaveraṃ ca bhārgīṃ ca viḍaṅgāni ca peṣayet
devadāru ca kuṣṭhaṃ ca sūkṣmaṃ piṣṭvā vicakṣaṇaḥ
rasenānena nāgasya karṇayośca niṣecayet
tato'sya vedanāśāntiretanna syānmahīpate
kālī madhukanirguṇḍī haridre devadāru ca
sarvametadviḍaṅgaistu kuṣṭhena ca samaṃ bhavet
etatsaṃbhāramagnau ca sūkṣmakalkaṃ pradāpayet
tato rasaṃ parisrāvya kṣaudreṇa saha saṃyutam
tato'sya karṇayordadyātkarṇarogātpramucyate
madhuśiguṃ ca bilvaṃ ca saralaṃ devadāru ca
aṅkoṭhaphalasāraṃ ca māṃsī kuṣṭhamarvalgujam
mayūrapittaṃ majjāṃ ca bilvāni vartulāni ca
viḍaṅgatumbībījaṃ ca tathā nimbaphalāni ca
devadāru tathośīraṃ piṣṭvā tāni samāni ca
sarvametatsamāloḍya tailaṃ dhīro vipācayet
tato'sya secayetkarṇāvetena labhate sukham
gaṇḍīramūlaṃ samadhuyaṣṭikaṃ ca sakuṅkumam
kṣaudreṇa saha saṃyojya karṇayoḥ pūraṇaṃ hitam
prapauṇḍarīkaṃ mañjiṣṭhāṃ kuṣṭhaṃ madhukameva ca
uśīraṃ padmakaṃ caiva devadāru ca peṣayet
kalkenaitena saṃyuktaṃ tailaṃ dhīro vipācayet
tato'sya karṇayordadyānnasyakarma ca kārayet
śaileyaṃ sarjakarasaṃ devadāruṃ tathā'gurum
ghṛtamaṇḍena saṃyuktaṃ dhūpayeta tataḥ pibet
bhārgīmūlaṃ ca madhukaṃ ṣaṣṭikābhraṃ kuṭannaṭam
śuddhābhrāmalakaiḥ siddhānmadhusarpiḥsamanvitam
pippalīśṛṅgaverābhyāṃ bhuktvā saṃpadyate sukhī
aṅkolacirabilvābhyāṃ raso vaiśeṣiko bhavet
avagohaviṣekaṃ ca varjayecca viśeṣataḥ
ityetatkarṇarogasya sanidānaṃ cikitsitam
( pṛcchate romapādāya pālakāpyena kīrtitam

Linked texts (3)