Shivattvaratnakara 107.68
Śivattvaratnākara 107.68
- Language
- Sanskrit
107.68
prasave'patyadoṣe ca duḥkhaṃ vidyādikarmabhiḥ
dantādiroge putrasya hā ! kaṣṭaṃ ! kiṃ karomyaham ?
gāvo naṣṭā, kṛṣirbhagnā kāpyaśvāḥ prapalāyitāḥ
aho ! prāhuṇikāḥ prāptā bhagnaṃ chidraṃ ca me gṛham
bālāpatyā ca me bhāryā kaḥ kariṣyati sādhanam ?
pradānakālaḥ kanyāyāssadṛśaḥ ko varo bhavet ?
iti cintābhibhūtānāṃ kutassaukhyaṃ kuṭumbinām
kuṭumbacintākulitasya puṃsa. śrutaṃ ca śīlaṃ ca guṇāśca sarve
apakvakumbhe nihitā ivāpaḥ prayānti dehena samaṃ vināśam
sajātīyād bhayaṃ prāyassarveṣāmeva dehinām
ekadravyābhilāṣitvācchunāmiva parasparam
nāpyadṛśyabalaḥ kaścinnṛpaḥ khyāto'sti bhūtale
nikhilaṃ yastiraskṛtya sukhaṃ tiṣṭhati nirbhayaḥ
rājye'pi sumahad duḥkhaṃ sandhivigrahacintayā
putrādapi bhayaṃ yatra tatra saukhyaṃ hi kīdṛśam ?
ekaṃ vastrayugaṃ rājñaḥ prasthāt pātrānnabhojanāt
yānaṃ śayyāsanaṃ caikaṃ śeṣaṃ duḥkhāya kevalam
sārvabhaumo'pi bhavane khaṭvāprāntaparigrahaḥ
pratyūṣe tūryanirghoṣassamaḥ puranivāsinaḥ
rājño'bhimānamātraṃ hi mamāyaṃ vidyate gṛhaṃ
sarvamābharaṇaṃ bhārassarvamālepanaṃ malam
sarvaṃ gītaṃ pralapitaṃ nṛttamunmattaceṣṭitam
ityevaṃ rājyabhogeṣu kutassaukhyaṃ vicārataḥ ?
nṛpāṇāṃ vyagracittānāmanyonyavijigīṣayā
prāyeṇa śrīmadālepānnahuṣādyā mahābalāḥ
svargaṃ prāpyāpi patitāḥ kaśśriyā vindate sukham ?
svarge'pi hi kutassaukhyaṃ dṛṣṭvā dīnāṃ varaśriyam ?
uparyupari devānāmanyonyātiśayecchayā
naraiḥ puṇyaphalaṃ svarge mūlacchedena bhujyate
na cānyat kriyate karma tatra vāsassudāruṇaḥ
chinnamūlastaruryadvadavaśyaṃ patati kṣitau
kṣīṇe puṇyaphale tadvad gāṃ viśanti divaukasaḥ
sukhābhilāṣaniṣṭhānāṃ duḥkhaṃ bhogārthasaṃplavāt
akasmāt patanāt sarvaṃ kaṣṭaṃ duḥkhaṃ divaukasām
iti svarge'pi devānāṃ nāsti saukhyaṃ vicārataḥ
Linked texts (13)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit
- Bhūkhaṇḍa — Sanskrit
- Śivadharmottara (another edition) — Sanskrit
- Vīramaheśvarācārasaṃgraha — Nīlakaṇṭha Nāganātha, Sanskrit