Shivattvaratnakara 41.32
Śivattvaratnākara 41.32
- Language
- Sanskrit
41.32
putrā iva piturgehe viṣaye yasya mānavāḥ
yasya vṛttaṃ namasyanti svargasthasyāpi mānavāḥ
paurajānapadāssarve sa rājā rājasattamaḥ
duṣṭasya daṇḍassujanasya rakṣā nyāyena kośasya ca saṃpravṛddhiḥ
apakṣapāto'rthiṣu rāṣṭrarakṣā pañcaiva yajñāḥ kathitā nṛpāṇām
41.32.p1
tapo rakṣecca vighnebhyastaskarebhyaśca sampadaḥ
yathā svānāśramānvarṇān rakṣan rājā ṣaḍaṃśabhāk
ekagrāmaprabhuḥ kāryo daśagrāmaprabhustathā
grāmāṇāṃ viṃśateḥ kāryastathā śatasahasrayoḥ
grāmadoṣaṃ samutpannamaśaktaśśāsituṃ yadi
daśagrāmeśituśśaṃsettatsarvaṃ viṃśatīśvare
viṃśatīśaśśateśāya tatsarvaṃ vinivedayet
brūyād grāmaśatasvāmī sahasrasvāmine'khilam
utpannāṃstu tathā doṣān grāmādhośaniveditān
jñātvā tatra sthitāssarve kuryusteṣāṃ pratikriyām
pañcāśattama ādeyo bhāgaḥ paśuhiraṇyayoḥ
dvādaśo vāṣṭamo'vāpi ṣaṣṭho vā dhānyato nṛpaḥ
phalaśevānurūpeṇa gṛhṇīyāttatkaraṃ nṛpaḥ
rasagandhauṣadhīnāṃ ca mūlapuṣpaphalasya ca
tṛṇānāṃ śākapatraṇāṃ phalānāṃ carmaṇāmapi
upasthitānnādadīta śrotriyācca karaṃ nṛpaḥ
bhūmraveśamakṛṣṭaṃ tu gavāṃ cārāya kalpayet
devodyānaṃ supratiṣṭhaṃ munibhyo vitarennṛpaḥ
mṛgasaṃghātasampannaṃ krūrasattvairvivarjitam
vanamātmavihārārthaṃ pālayetpurapārśvataḥ
pratyantadeśasambhūtaṃ vanaṃ giridarīyutam
sarveṣāṃ gopanārthaṃ tu pārthivaḥ paripālayet
phalairmūlaistṛṇaiḥ kāṣṭhaiḥ śākaitastrodbhavairnarāḥ
jīvanti ye tato grāhyo daśamo bhāgaīritaḥ
rāṣṭrādāyātavittasya caturbhāgān prakalpayet
dharmārthakāmasiddhyarthaṃ kuryādbhāgatayaṃ vyayam
bhāgenaikena cāvaśyaṃ kuryāt kośasya saṃcayam
kośāt sukhamavāpnoti kośahīnastu sīdati
41.32.p2
durgalakṣaṇādi.
Linked texts (3)
- Edition of Rāmacandra Jhā (1986) — Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit