Shivattvaratnakara 74.66

74.66

yathā vīṇāgatā tantrī sarvarogaprakāśikā
tathā hastagatā nāḍī sarvarogaprakāśikā
nipīḍyāṃguṣṭhamūladāvaṃkuśākṛtikrāṃguliḥ
tryaṃgulyagraiḥ parīkṣyeta dhamanīṃ rogabhedinīm
brahmanāḍī vāyujanyā viṣṇunāḍī ca pittajā
rudranāḍī kaphotpannā tarjanyādiṣu vakṣyate
vātā vakragatirnāḍī pittā capalvāhinī
śleṣmā sthiragatiścaiva sarvaliṅgā tu sarvagā
vyāyāmatṛṣṇātapapīḍitasya bubhukṣato bhuktavato'pi jantoḥ
abhyañjanasnānavadhūpabhogakriyāsu nāḍī na vibodhanīyā
pādayorhastayorghāṇamūlayoḥ karṇamūlayoḥ
pādayornāḍikāsthānaṃ gulphasyādho'ṅ‌gulatrayam
hastayostu prakoṣṭhānte maṇibandhe'ṅ‌gulatrayam
nāsāmūle'ṅ‌guladvandvaṃ karṇamūle'ṅ‌gulānvitam
ityevaṃ nāḍikāsthānaṃ sparśanād jñeyamīritam
ajīrṇe raktapitte ca pādanāḍīṃ vinirdiśet
kṣayaśvāsādigulmeṣu jvare śītajvare'pi ca
sannipātādirogeṣu hastanāḍīṃ vinirdiśet
vraṇe bhagandare cārśoltāśīrṣavyathāsu ca
evamādiṣu rogeṣu nāsānāḍīṃ vinirdiśet
vātāpasmārakuṣṭheṣu kaṇṭhanāḍīṃ vinirdiśet
karṇaroge ca dṛgroge pramehe pādarogake
krameṇa buddhimanvaidyaḥ karṇanāḍīṃ parīkṣayet
sarpajalaukādigatiṃ vadanti vibudhāḥ prabhañjane nāḍyām
pitte tu kākalāvakamaṇḍūkagatiṃ vidussudhiyaḥ
rājahaṃsamayūrāṇāṃ pārāvatakapotayoḥ
kukkuṭasya gatiṃ dhatte dhamanī kaphasaṃjñinī
muhussarpagatiṃ nāḍī muhuḥ kākagatiṃ tathā
vātapittasamudriktāṃ pravadanti vicakṣaṇāḥ
jvarāsṛkkāmilāpāṇḍuvyatisāre pramehake
caṭabhekagatiṃ paśyedvaidyavidyāviśāradaḥ
aśītivāteṣvānāhe tathodāvartasaṃjñake
jalaukāgatimāśritya nāḍī nityaṃ pravartate
aṣṭhīlā ca pratiṣṭhīlā tunī pratitunī tathā
śvāsakāse yakṣmāroge piṭakāgulmakodare