Bhojanakutuhala 16.p11
Bhojanakutūhala 16.p11
- Language
- Sanskrit
16.p11
āyurvṛddhiṃ vapurapi dṛḍhaṃ saukumāryaṃ karoti vyāyāmastrīnidhuvanakṛtaśrāntivicchedanāṃ ca | pathyaṃ bālye vayasi taruṇe vārdhake cāpi pathyaṃ nānyat kiñcid bhavati puruṣe sarpiṣaḥ sthaulyakāri || yadvedāgamavedibhirnigaditaṃ sākṣādihāyurnṛṇāṃ yadvaidyaistu rasāyanaya kathitaṃ sadyo jarānāśanam | yatsārasvatakaṃ ca kāntimatimad proktaṃ dhiyaḥ siddhaye tatpūrvārjitapuṇyasañcayavatā labhyaṃ ghṛtaṃ nūtanam || varṣādūrdhvaṃ bhavedājya purāṇaṃ tat tridoṣanut | purāṇaṃ timiraśvāsapīnasajvarakāsanut || mūrcchākuṣṭhaviṣonmādagrahāpasmāranāśanam | ugragandhi purāṇaṃ syād daśavarṣasthita ghṛtam || lākṣārasānibhaṃ śītaṃ taddhi sarvagrahāpaham | nirāmayānāṃ navayauvanānāṃ hṛtvā gavāṃ yacchata dhautamadbhiḥ| dāhāpahaṃ pittavināśanaṃ ca sahasravīryaṃ tu sahasradhautam || gavye kṣīraghṛte śaste nindite cāvisaṃbhave| atha dugdhoddhṛtaghṛtaguṇāḥ - ghṛtaṃ dugdhabhavaṃ grāhi śītalaṃ netraroganut || nihanti pittadāhāsramadamūrcchābhramānilān || atha hyastanadadhijaghṛtaguṇāḥhavirhyastanadugdhīyaṃ tatsyāddhaiyaṅgavīnakam | haiyaṅgavīnaṃ cakṣuṣyaṃ dīpanaṃ rucikṛtparam || balakṛd bṛṃhaṇaṃ vṛṣyaṃ viśeṣāt kaphanāśanam | yojayennavamevājyaṃ bhojane tarpaṇe śrame || balakṣaye pāṇḍuroge kāmalānetrarogayoḥ | rājayakṣmāṇi bāle ca vṛddhe śleṣmakṛte gade || roge sāme viṣūcyāṃ ca vibandhe ca madātyaye | jvare ca dahane mande na sarpirbahumanyate
Linked texts (7)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit
- Bhāvaprakāśanighaṇṭu — Bhāvamiśra 1550, Sanskrit
- Āyurvedamahodadhi (Annapānavidhi section) — Suṣeṇa, Sanskrit
- Yogataraṅgiṇī (Trimalla) — Trimalla, Sanskrit
- Madanapālanighaṇṭu (Madanavinoda) — Madanapāla (Ṭāka), Sanskrit
- Caryācandrodaya — Dattarāma, Sanskrit
- Annapānavidhi — Suṣeṇa, Sanskrit