Bhojanakutuhala 19.p19

19.p19

kṛṣṇāyā yathākārṣṇyaṃ jāḍyakaraṃ svādu pūtaṃ pittāsrakopanam | kṛṣṇaveṇyā yathākṛṣṇaveṇyā jalaṃ svacchaṃ rucyaṃ dīpanapācanam | malaprahārābhīmarathīghaṭaprahārāṇāṃ - malāpahā bhīmarathī ca ghaṭpragā kārṣṇyena sāmānyaguṇāḥ pradiṣṭāḥ | malāpahāghaṭṭagayostathāpi pathyaṃ laghu svādu sukāntidāyi || tuṅgabhadrāyā yathā - tuṅgabhadrājalaṃ snigdhaṃ nirmalaṃ svādudaṃ guru | kaṇḍūpittāsradaṃ prāyaḥ sātmye śaityakaraṃ param || kāveryā yathā - kāverīsalilaṃ svādu śramaghnaṃ laghu dīpanam | dadrukuṣṭhādidoṣaghnaṃ medhābuddhirucipradam || iti nadīviśeṣaguṇāḥ | nadīnāmalakṣmandhāsāṃ deśadoṣādibhedataḥ | tattadguṇānvitaṃ vāri jñātavyaṃ kṛtabuddhibhiḥ || yathā - pūrvadeśodbhavā nadyaḥ sarvā vātakaphapradāḥ | paścimāḥ picchalāḥ sarvāḥ kaphavātavināśanāḥ || iti saṃkṣepataḥ proktā nadyaḥ kṣudrāstu samprati | vāgbhaṭaḥ -paścimodadhigāḥ śīghravahā yāścāmalodakāḥ | pathyāstamastāstā nadyo viparītāstato'nyathā || upalāsphālanākṣepavicchedaiḥ kheditodakāḥ | himavanmalayodbhūtāḥ pathyāstā eva ca sthirāḥ