Bhojanakutuhala 21.p5

21.p5

tulye 'pi hato'nyonyaṃ viṣe sthāvarajaṅgame | saktavo vātalā rūkṣāḥ pītāste tarpayantyapi || vināpi copayogena maṇimantrādikāryakṛt | ārdrākājjāyate śuṇṭhī saṃskarāeṇa laghīyasī || laghubhyo'pi hi saktubhyo guravaḥ bhaktapiṇḍakāḥ | bhṛṣṭaḥ kṣuṇṇo'pi pṛthuko raktaśālerlaghorguruḥ || śālipiṣṭo garīyastvaṃ godhūmādapi gacchati | laghuḥ pittaharo lājo vrīhito gurupittalāt || saṃgrāhiṇo laghormudgātkulmāṣo bhedano guruḥ | āmaṃ grāhitaraṃ takaṃ tatkavalīkṛtamanyathā || guḍatoyācca sutarāṃ mūtralaṃ guḍapānakam | garīyo guḍadadhyukta rasālā cātiśukralā || daṇḍādimanthanādaśmo guṇaścāviśoṣadāt | anuddhatasnehamapi takaṃ śophaharaṃ laghu || sarpiḥ snigdhataraṃ hanti nārditaṃ navanītavat | cakṣuṣyo'pi hi godhūmastailapakvastu dṛṣṭihā || mūlakaṃ doṣajanana siddhaṃ tu tadadoṣalam | uṣṇaṃ viṣībhavatyeva viṣamamapi mākṣikam || durbhājanasthā drākṣāmlā doṣalā ca prajāyate | rūkṣaṇaḥ piṣṭo ghano lepaścandanasyāpi dāhakṛt || medhyastalaḥ sparśaśīto medhyaṃ tailaṃ khalo himaḥ | tasyaiva śleṣmakāritvaṃ na tailasya khalasya vā || daghnaḥ śvayathukāritvaṃ na takranavanītayoḥ | bhūri sātmyaṃ dadhikṣīraśarīraṃ madyādiṣu || dhārāḥ prācyeṣu matsyāśca saindhaveṣvandhakeṣu ca