Bhojanakutuhala 9.p14
Bhojanakutūhala 9.p14
- Language
- Sanskrit
9.p14
āmratvacā kaṣāyā ca mūlaṃ saugandhi tādṛśam | rucyaṃ saṅgrāhi śiśiraṃ puṣpaṃ tu rucidīpanam || atisāraharaṃ pittapramehakaphanut param | asṛgdṛṣṭiharaṃ śītaṃ rucikṛd grāhi śītalam || āmramārmaṃ tvacāhīnamātape'tīva śoṣitam | amlaṃ svādu kaṣāyaṃ syād bhedanaṃ kaphavātajit || pakvaṃ tu madhuraṃ vṛṣyaṃ snigdhaṃ guru balapradam | guru vātaharaṃ hṛdyaṃ varṇya śītamapittalam || kaṣāyānurasaṃ vahniśleṣmaśukravivardhanam | tadeva vṛkṣasaṃpakkaṃ guru vātaharaṃ param || madhurāmlarasaṃ kiñcid bhavetpittaprakopanam | āmraṃ kṛtrimapakvaṃ yat tadbhavotpittanāśanam || rasasyāmlasya hāneśca mādhuryācca viśeṣataḥ | cūṣitaṃ tatparaṃ rucyaṃ balavīryakaraṃ laghu || śītalaṃ śīghrapāki syād vātapittaharaṃ param | tadraso gālito balyo gururvātaharassaraḥ || ahṛdyastarpaṇo'tīva bṛṃhaṇaḥ kaphavardhanaḥ | tasya khaṇḍaṃ guru paraṃ rocanaṃ cirapāki ca || madhuraṃ bṛṃhaṇaṃ balyaṃ śītalaṃ vātanāśanam | tathā - vātapittaharaṃ rucyaṃ bṛṃhaṇaṃ balavardhanam | vṛṣyaṃ varṇakaraṃ svādu dugdhayugguru śītalam || mandānalatvaṃ viṣamajvaraṃ ca raktāmayaṃ baddhagudodaraṃ ca | āmrātiyogo nayanāmayaṃ ca karoti tasmādati tāni nādyāt || pakvasya sahakārasya kaṭavistārito rasaḥ | gharmaśuṣko bahurdatta āmrātaka iti smṛtaḥ || āmrāvartastṛṣācchardiyātapittaharassmṛtaḥ | rucyastṛṣṇāṃśubhiḥ pākāllaghuśca sa hi kīrtitaḥ