Ayurvedaprakasha 2.170

2.170

tannimittakaṃ sikatāyantradvayaṃ kathyate | yathā-niravadhiniṣpīḍitamṛdambarādipariliptāmatikaṭhiṇakācaghaṭīmagre vakṣyamāṇaprakārāṃ rasagarbhiṇīmadhastarjanyaṅgulipramāṇitacchidrāyāmanurūpasthālikāyāmāropya chidrasya parito dvitryaṅgulimitena lavaṇena
nirantarālīkaraṇapuraḥsaraṃ sikatābhirāpūrya vardhamānakamāropaṇīyaṃ;
kramataśca tricaturāṇi pañcaṣāṇi vā vāsarāṇi jvalanajvālayā
pacanīyamityekaṃ yantraṃ; hastaikamātrapramāṇabhūgarbhāntarnikhātāṃ
prāguktakācaghaṭīṃ nāticipiṭamukhīṃ nātyuccamukhīṃ maṣībhājanaprāyāṃ kharparacakrikayā kācacakrikayā vā niruddhavadanavivarāṃ mṛṇmayīṃ vā ghaṭīṃ vidhāya karīṣairupari puṭo deya ityanyadyantram | 'yantramadhye tu bhūdharaḥ' iti trivikramaḥ | 'kūrmayantre
rase gandhaṃ ṣaḍguṇaṃ jārayedbudhaḥ' ityanye | atra pakṣe rāgastathā na syāt, tenādau triguṇaṃ jārayitvā śeṣaḥ kacchapikodare deyaḥ, tadā rāgaḥ sādhuḥ syāt | atra kajjalimantareṇa
kevalaṃgandhakamapi sāmyena jārayanti
atha rasasindūrādiṣvanubhūtagandhakajāraṇāprakāramāha |—
kūpīkoṭaramāgataṃ rasaguṇairgandhaistulāyāṃ vidhuṃ
vijñāya jvalanaṃ krameṇa sikatāyantre śanaiḥ pācayet
vāraṃvāramanena vṛddhiṃvidhinā gandhakṣaye siddhaye
sindūrādyudito'nubhūya bhaṇitaḥ karmakramo'yaṃ mayā
anyacca—
triguṇamiha rasendramekamaṃśaṃ kanakapayodharatārapaṅkajānām
rasaguṇabalibhirvidhāya piṣṭiṃ racaya nirantaramambubhiḥ kumāryāḥ
iti kajjalīkaraṇam
āṣaḍguṇamadharottarasamādibalijāraṇena yojyo'yaṃ yogaḥ
piṣṭī pātyā kajjalikāthaṃ jāraṇārthaṃ ca | prakāro'yamadhoyantreṇaiva sidhyati, na punarūrdhvayantreneti kajjalī
kācamṛttikayoḥ kupī hemno'dhastārayorapi
kīlālāyaḥkṛto lepaḥ khaṭikālavaṇādhikaḥ