Pramāṇa · Search · About · API

Nityanathatantra 26

Nityanāthatantra 26

Language
Sanskrit

Contents

26.1

tāvattacchrutamitivastracchānitamityarthaḥ
citrakāntacūrṇānipratyekaṃpalamātrāṇi
cāturjātakādīnāṃpratyakamarddhapalasammitatvam
vyaktamanyat
atha rogarājacikitsā
anekarogānugatobahurogapuraḥsaraḥ
durvijñeyodurnnivāraḥśoṣovyādhirmahābalaḥ

26.2

suśoṣaṇādrasādīnāṃśoṣaityabhidhīyate
kriyākṣayakaratvāccakṣayaityucyatebudhaiḥ

26.3

rājñaścandramasoyasmādbhūdepakilāmayaḥ
tasmāttaṃrājayakṣmetikecidāhurmanīṣiṇaḥ

26.4

śukrāyattaṃbalaṃpuṃsāṃmalāyattañcajīvanam
tasmādyatnenaraṃrakṣedyakṣmaṇomalaretasī

26.5

nityaṃsvadehapūjībhaktobhaiṣajyadevatāguruṣu
chāgalamāṃsaprāśījīvatīyakṣmīparaṃrdhṛtikṛt

26.6

balinobaddoṣasyapaṃcakarmāāṇikārayet
yakṣmaṇaḥkṣīṇadoṣasyakṛtaṃtatsyāddvipopapam

26.7

doṣādhikānāṃvamanaṃśasyatesavirecanam
snehasvedopapannānāṃsnehaṃyattattvakarṣaṇam

26.8

karṣaṇaṃdaurbalyakaraṃśuddhakoṣṭhasyayuñjīta | vidhiṃvṛṃhaṇadīpanam
śālipaṣṭikagodhūmayavamudgādayaḥśubhāḥ
madyānijāṃgalāḥpakṣimṛgāḥśastāviśudhyataḥ

26.9

śudhyatāṃśrīṇamāṃsānāṃkalpitānividhānavit
dadyātkravyādamāṃsānivṛṃhaṇāniviśeṣataḥ

26.10

chāgamāṃsaṃpayaśchāgaṃchāgaṃsarpiḥsarśarkaram
chāgopasevāśayanaṃ chāgamadhye ca yakṣmanut

26.11

sapippalīkaṃ sayavaṃsakulatthaṃsanāgaram
dāḍimāmalakopetaṃ snigdhamājarasaṃpibet

26.12

tenaṣaḍvinivarttante vikārāḥ pīnasādayaḥ
śatapuṣpāmadhukaṃkuṣṭhaṃtagaracandane

26.13

ālepanaṃsyātsaghṛtaṃtaccapārśvāṃsaśūlanut

26.14

atha trayodaśāṅgakvāthaḥ
dhanyākapippalīviśvadaśamūlījalampibet
pārśvaśūlajvaraśvāsapīnasādinivṛttaye

26.15

kvāthastrayodaśāṃgasyacāturjātakasaiṃyutaḥ
kāsajvarādiśamanobalapuṣṭivivarddhanaḥ

26.16

atha kvāthanayāgaḥ
daśamūlībalārāsnāpuṣkarasuradārunāgaraiḥkathitam
peyaṃpārśvāṃsaśirorukkṣatakāsādiśāntayesalilam

26.17

aśvagaṃdhāmṛtābhīrudaśamūlībalāvṛṣāḥ
puṣkarātaviṣebhṛtikṣayaṃpīrarasāśinaḥ

26.18

kakubhatvaṅnāgabalāvānarībījādicūrṇitaṃpayasi
pakkataṃmadhuyuktaṃsasitaṃyakṣmādikāsaharam

26.19

pārāvatakapicchāgaṃkuraṅgāṇāṃpṛthakpṛthak
māṃsaṃcūrṇamajākṣīraṃpītaṃkṣayaharaṃparam

26.20

dinakaradīdhitiśodhitapārāvratamāṃsamanudinaṃniyatataḥ
yoleḍhimadhughṛtataṃ sajayatiyakṣmāṇamatyugram

26.21

śarkarāmadhusaṃyuktaṃnavanītaṃlihankṣayī
kṣīrāśīlabhatepuṣṭimaṃgulyevājyamākṣike

26.22

athailādicūrṇam
elātvaṅmaricaṃśuṃṭhīpippalīnāgakeśaram
yathottaraṃbhāgavṛddhayācūrṇantusitayāsamam

26.23

yakṣmāśagrahaṇīgulmaraktapittakṣayāpaham
kaṇṭharogāruciharaṃplīharogaharaṃparam

26.24

atha sitopalādilehaḥ
sitopalatugākṣīrīpippalībahulātvacaḥ
antyādūrddhvadviguṇitaṃlehayetkṣaudrasarpiṣā

26.25

cūrṇitaṃprāśayedvāpiśrāsakāsakṣayāpaham
hastapādāṃśadāheṣujvareraktetathodhrdhvage

26.26

suptajihvārocakinaṃmandāgniṃpārśvaśūlinam

26.28

atha lavaṃgādicūrṇam
lavaṃgaṃkaṃkolamuśīracaṃdaṃnaṃtaṃsanīlotpalajīrakadvayam
truṭiḥsakṛṣṇāgurubhṛṃgakeśaraṃkaṇāsaviśvānaladaṃsahrāṃbudam27
ahīndrajātīphalavaṃśalocanāsitāṣṭabhāgaṃsamalakṣaṇacūrṇitam
agecakaṃtarpaṇamagnidīpanaṃbalapradaṃvṛṣyatamaṃtridoṣanut

26.30

urovibandhaṃtamakaṃgalagrahaṃsakāsahikkāruciyakṣmapīnasam
grahaṇyatīsārabhagandarādurbadaṃpramehagulmāṃśranihantisatvaram 29
vātapittādhikevahvibalesarvacūrṇāpekṣayāśarkarāṣṭaguṇā
kaphādhikecāgnimāndyecaekabhāgāpekṣayāṣṭaguṇeti
atha tālīśādyomodakaḥ
tālīśapatraṃmaricanāgaraṃpippalīśubhā
yathottaraṃbhāgavṛddhyātvagelācārddhabhāgikā

26.31

pippalyaṣṭaguṇācātrapradeyāsitaśarkarā
kāsaśvāsāruciharaṃtaccūrṇaṃdīpanaṃparam

26.32

hṛtpāṃḍugrahaṇīrogaplīhāśoṣajvarāpaham
chardyatīsāraśūlaghnaṃmūḍhavātānulomanam

26.33

kalpayedguṭikāścaitaccūrṇaṃ paktvāsitopalām
guṭikā hyagnisaṃyogāccūrṇāllaghutarāsmṛtā

26.34

paittike grāhayantyekeśubhāyāvaṃśalocanā
atha cyavanaprāśaḥ
bilvāgnimanthaśyonākakāśmaryaḥ pāṭalībalā
mudgaparṇyaścapippalyaḥ śvadaṃṣṭrābṛhatīdvayam

26.35

śṛṃgītāmalakīdrākṣājīvantīpuṣkarāguru
abhayāsāsetsāmṛtānṛddhijīvakarṣabhakauśaṭhī

26.36

mustaṃpunarnavāmedesūkṣmailotpalacaṃdanam
vidārīvṛṣamūlānikākolīkākanāsikā

26.37

eṣāṃpalonmitānabhāgānśatānyāmalakasyaca
paṃcadadyāttadaikadhyaṃjaladroṇevipācayet

26.38

jñātvāgatarasānyetānyauṣadhānyathataṃrasam
taccāmalakamuddhṛtyaniṣkulaṃtailasarpiṣoḥ

26.39

paladvādaśakebhṛṣṭvā dattvācārddhatulāṃbhiṣak
matsyaṇḍikāyāḥpūtāyālehavatsādhusādhayet

26.40

ṣaṭpalaṃmadhunaścātrasiddhaśītepradāpayet
catuṣpalantugokṣīryāḥpippalyādvipalantathā

26.41

palamekaṃnidadhyāccatvagelāpatrakeśarāt
ityayaṃ cyavanaprāśaḥ paramuktorasāyanaḥ

26.42

kāsaśvāsaharaścaivaviśeṣeṇopadiśyate
kṣīṇakṣatānāṃ vṛddhānāṃbālānāṃcāṃgavardhanam

26.43

svarakṣayamurorogaṃhṛdrogaṃvātaśoṇitam
pipāsāmūtraśukasthāndoṣāṃścaivāpakarṣati

26.44

asyamātrāṃprayuñjītayoparundhyānnabhojanam
asyaprayogāccyavanaḥ suvṛddho'bhūtpunarnavaḥ

26.45

medhāṃsmṛtikāntimanāmayatvamāyuḥprakarṣaṃ balamindriyāṇām
strīṣupraharṣaṃ paramāgnivṛddhivarṇaprasādaṃ paramānulomyam

26.46

rasāyanasyāsyanaraḥprayogāllabhetakṣīṇopikuṭīpraveśāt
jvarākṛtaṃpūrvamapāsyarūpaṃ bibharttirūpaṃ navayauvanasya

26.47

sitāmatsyaṇḍikālābhedhātryāścamṛdubharjanam
caturbhāgajaleprāyodravyaṃgatarasaṃbhavet

26.48

atha chāgalādyaghṛtam
chāgamāṃsatulāṃgṛhyasādhayedulvaṇe'mbhasi
pādaśeṣenatenaivasarpiḥprasthaṃvipācayet

26.49

ṛddhirvṛddhiścamededvejīvakarṣabhakautathā
kākolīkṣīrakākolīkalkaiḥpṛthakpalonmitaiḥ

26.50

samyaksiddhecāvatāryaḥ sitetasminpradāpayet
śarkarāyāḥpalānyaṣṭaumadhunaḥkuḍavaṃkhipet

26.51

palaṃ palaṃ pibetprātaryakṣmāṇaṃhantidurjayam
kṣatakṣayaṃcakāsāṃścapārśvaśūlamarocakam

26.52

svarakṣaya murorogaṃśvāsaṃhanyātsudāruṇam

26.53

atha vāsāvalehaḥ
vāsakasyarasaprasthemānikāsitaśarkarā
pippalīdvipalaṃ dadyātsarpiṣaścapacecchanaiḥ

26.54

lehībhūtetataḥpaścācchītekṣīrapalāṣṭakam
dattvāvatārayedvaidyomātrayālehamuttamam

26.55

nihantirājayakṣmāṇaṃkāsaṃśvāsaṃcadāruṇam
pārśvaśūlaṃcahacchūlaṃraktapittaṃjvarantathā

26.56

atha paṃcāmṛtarasaḥ
bhasmasūtābhralohānāṃ śilājatuviṣaṃsamam
guḍūcītriphalākkāthaiḥ saṃskṛtaṃgugguluntathā

26.57

mṛṭanepālatāmrañcasūtasthāneniyojayet
ekīkṛtyaniyojayaṃtaddiguaṃrājayakṣmanut

26.58

pañcāmṛtarasohyeṣa anupānaṃcapūrvavat

26.59

atha kṣayalakṣaṇam
saṃkocaḥskandhapārśvānāṃsvarabhedojvarobhramaḥ
vātajeyakṣmaṇijñeyaṃlakṣaṇaṃgāvarūkṣatā

26.60

jvarodāho'tisāraścaraktavāntiśramomahān
vīryyastambho'ratiścāpilakṣaṇaṃpaittikekṣaye

26.61

gurutvaṃśirasaśchardiḥkāsaḥkaṇṭhasyacāruciḥ
ūrddhaśvāsaścavijñeyaṃlakṣaṇaṃkaphajekṣaye

26.62

atha ratnagarbhapoṭalīrasaḥ
rasaṃvanraṃhematāraṃgaṃdhaṃlohaśvatāmrakam
tulyāṃśaṃmaricaṃyojyaṃmuktāmākṣikavidrumam

26.63

śaṃkhaṃcapūrvavadbhāgaṃsaptāhaṃcittrakadravaiḥ
mardayitvāvacūrṇyāthatenapūryāvarāṭikā

26.64

ṭaṃkaṇaṃravidugdhenapiṣṭvātāsāṃmukhaṃlipet
mṛdbhāṇḍetāniruddhāthamahāgajapuṭepacet

26.65

ādāyacūrṇayetsarvaṃnirguṇḍyāḥsaptabhāvanāḥ
saṃśoṣyacūrṇitaṃsarvaṃvastrabaddhaṃrṇadolayā

26.66

amlavargavidhikrāthetataḥ saṃśoṣyacūrṇayet
ārdrakasyadravaiḥ saptacitrakasyaikaviṃśatiḥ

26.67

dravairbhāvyaṃtataḥ śoṣyaṃdeyaṃguṃjācatuṣṭayam
pippalīdaśakaḥ kṣaudrairmaricaikonaviṃśatiḥ

26.68

saghṛtairdāpayedrāthakṣayaroganivṛttaye
mahārogāṣṭake caivajvare caivātisārake

26.69

poṭalīratnagarbho'yaṃyogavāheṣuyojayet

26.70

atha mṛgāṅkarasaḥ
rasabhasmasvarṇabhasmaniṣkaṃniṣkaṃprakalpayet
śaṃkhagaṃdhakamuktānāṃdvau dvauniṣkautucūrṇayet

26.71

muktābhāvevarāṭīvārasapādaṃcaṭaṃkaṇam
vahvacāranālakvāthenamardayetpraharadvayam

26.72

tadgolakaṃviśothyāthabhāṇḍe lavaṇapūrite
pacedyāmacatuṣkañcamṛgāṅkoyaṃmahārasaḥ

26.73

rogarājanivṛttyarthaṃcaturguñjāmitaṃghṛtaiḥ
dātavyaṃmaricaiḥ sārdhaṃpippalīmadhunāpivā

26.74

atha amṛteśvarorasaḥ
rasalohāmṛtāsatvaṃmadhusarpiḥsamanvitam
amṛteśvaranāmāyaṃpaḍaṃgakṣayaroganut

26.75

atha śaṃkheśvarorasaḥ
śaṃkhanābhiścaikaniṣkaṃcaturniṣkaṃvarāṭakam
turyyaśvanīlatutthaṃcasarvatulyaścagaṃdhakam

26.76

gaṃdhatulyaṃmṛtaṃnāgaṃnāgatulyaṃmṛtaṃrasam
ṭaṃkaṇaṃrasasantulyaṃsyānmardyapācyaṃmṛgāṃkavat

26.77

rājayakṣmaharaḥ so'yaṃnāmnāśaṃkheśvarorasaḥ
ṣaḍguñjantukaṇākṣaudrairlehyaṃvāmaricaṃghṛtaiḥ

26.78

atha lokanātharasaḥ
varāṭītulyamaṇḍūraṃcūrṇayitvā dinaṃpacet
cūrṇayenmaricaistulyaṃnāgavalyāvibhāvayet

26.79

tatpātremadhunā lehyaṃsaghṛtaṃnavanītakaiḥ
niṣkapādaṃkṣayaṃ hantiyāmeyāmecabhakṣayet

26.80

lokanāthorasohyeṣamaṇḍalādrājayakṣmanut

26.81

atha svalpamṛgāṃkarasaḥ
rasabhasmahemabhasmatulyaṃguṃjādvayaṃ pṛthak
pūrvavadanupānenamṛgāṃko'yaṃkṣayāpahaḥ

26.82

atha lohāmṛtaḥ
śilājatuviḍaṃgānihyabhayā hemamākṣikam
mṛtalohasamaṃkṣaudrairniṣkaṃpuṃktaṃkṣayāpaham

26.83

ayaṃlohāmṛtonāmnā sannipātaṃniyacchati

26.84

atha haranetrarasaḥ
ṭaṃkaṇaṃśuddhagaṃdhaṃtusuvarṇaṃmākṣikaṃpṛthak
ekaṃdvitricatuḥpaṃcakramācchuddhasūtakam

26.85

cāṃgeyyaścidravairmadyairdinaikaṃgolakīkṛtam
gaṃdhakaṃtāmraparṇyāthagolakāṃśaṃpramardayet

26.86

golakaṃlepayettenatatovastreṇaveṣṭayet
mṛgāṃkaṃpācayetsthālyāṃvālukābhiścapūrite

26.87

uddhṛtyacūrṇayecchlakṣṇaṃhagnetrorasottamaḥ
mṛgāṃkavatkṣayaṃhantitadvanmātrānusārataḥ

26.88

atha kanakasundaraḥ
rasabhasmacaturthāṃśaṃhemabhasmaprakalpayet
tālaṃkarasakatulyaṃmākṣikaṃgaṃdhakaṃśilā

26.89

rasamānāni jītasūtapādaṃcaṭaṃkaṇam
dinaikai kakrameṇaiva tatassarvaṃmardayeddṛḍham

26.90

arkaśīṃrujayantī cabhṛṃgavāsācalāṃgalī
agasticitrakaṃpaṭhāmardyameṣāṃdravaiḥ pṛthak

26.91

dviguṃjaṃbhakṣayennityamanupānaṃmṛgāṃkavat
kṣayaṃhantimahātīvraṃrasaḥkanakasundaraḥ

26.92

atha nīlakaṇṭharasaḥ
viṣaṃkṣudrāuśīrañcaharidrāgokṣuraṃmadhu
kuṭajasyatvacaṃ cūrṇaṃsamāṃśaṃsarvacūrṇakam

26.93

rājayakṣmaharaṃkhādedraso'yaṃnīlakaṇṭhakaḥ

26.94

atha vajreśvararasaḥ
karṣaṃkharparasatvasyasamāṃśehemavidrume
nikṣipeccūrṇayettadvatṣaṇṇiṣkaṃśuddhagaṃdhakam

26.95

aṃkola kaṃgulībījaṃtutthaṃtālaṃ catuścatuḥ
muktāpravālacūrṇañcapratiniṣkāṣṭakaṃkhipet

26.96

mṛtalauhasyaniṣkaudvauṭaṃkaṇasyāṣṭaniṣkakam
dvauniṣkaunīlakaṭukīvarāṭīnāṃcaviṃśatiḥ

26.97

sitāniṣkadvayaṃyojyaṃsarvaṃkhalvevimardayet
cāṃgeryamlenayāmaikaṃjambīramlairdinadvayam

26.98

ruddhāpuṭāṣṭakaṃdeyaṃdinamekaṃtuṣāgninā
jambīrotthadraveṇaivapiṣṭvāpiṣṭvāpuṭepacet

26.99

tate vanopalairevadeyaṃgajapuṭaṃmahat
ānyacūrṇayecchlakṣṇaṃ cūrṇāṃrddhaṃ śuddhagaṃdhakam

26.100

gaṃdhārddhaṃmaricaṃcūrṇamekīkṛtyadvimāṣakam
lehayenmadhunāsāddhaṃ nāgavallīdalotthitam

26.101

pathyāśīpratiyāmesyādbhukteviṣavaddravet
rasovajreśvaraḥ khyātaḥ kṣayaparvatabhedakaḥ

26.102

atha bhasmasūtarasaḥ
bhasmastamajākṣīraiḥ kaṇāniṣkaiḥpalaiḥsaha
vyoṣagaṃdhakakṣaudrairvābhakṣayedbhakṣayetkṣayam

26.102.p1

athāgnirasaḥ

26.103

vajrahāṭakasūtānāṃ bhāgairdvitridvi ṣaṭkramāt
trikaṇṭakarasairbhāvyaṃdināntetadvicūrṇayet

26.104

guṃjāmātraṃprayoktavyaṃsajvarerājakṣmaṇi
snuhīmūlaṃcajambīradravaiḥsyādanupānakam

26.105

sādhyāsādhyakṣayaṃhantihyanupānaṃmṛgāṃkavat
ayamagnirasaṃkhādentriṇiṣkaṃrājakṣmanut

26.106

atha candrāmṛtarasaḥ
trikaṭutriphalācavyaṃdhānyaṃjīraka saindhavāḥ
pratyekaṃtolakaṃgrāhyaṃchāgīdugdhenagolayet
rasagaṃdhakalohānipratyekaṃkārṣikaṃkṣipet

26.107

ṭaṃkaṇasyapalaṃ dattvāmaricasyapalārddhataḥ
navaguṃjāpramāṇenavaṭikāṃkārayedbhiṣak
prātaḥkāleśucirbhūtvācintayitvāmṛteśvarīm

26.108

ekaikāṃvāṭikāṃkhādedraktotpalarasaplutām
nīlotpalarasenāpikulatthasyarasenavā

26.109

chāgīdugdhenamaṃḍenakairavasyarasenavā
nihantivividhaṃkāsaṃvātapittasamudbhavam

26.110

vātaśleṣmotthitaṃduṣṭaṃpittaśleṣmabhavaṃciram
vātikaṃpaittikaṃcaivagaradoṣasamanvitam

26.111

saraktamathanīraktaṃjvaraśvāsasamanvitam
tṛḍdāhabhramaśūlaghnīrucyāvahnipradīpanī

26.112

balavarṇakarīvṛṣyāhīnagulmodarāpahā
ānāhakṛmipāṇḍughnījīrṇajvaravināśinī

26.113

iyaṃcandrāmṛtānāmnācandranāthenanirmitā
vāsāguḍūcikābhāṅgīmustakaṃkaṇṭakārikā

26.114

bhojanānteprabhoktavyavāṭikāvīryavṛddhaye

26.115

atha kāṃcanābhrarasaḥ
kāṃcanaraṃsasindūraṃmuktikaṃlauhamabhrakam
vidrumamabhayātāraṃkastūrīcamanaḥśilā

26.116

pratyekaṃbindumātraṃcasarvamardyaṃprayatnataḥ
vāriṇāvaṭikākāryādviguṃja phalamānataḥ

26.117

anupānaṃprayoktavyaṃyathādoṣānusārataḥ
nānārogapraśamanaṃsarvopadravasaṃyutam

26.118

kṣayahaṃtitathākāsaṃśleṣmapittaharaṃtathā
pramehānviśatiṃcaivadoṣatrayasamutthitān

26.119

aśītivātajānrogānnāśayetsadyaevahi
balavṛddhiṃvīryyavṛddhiṃliṃgajāḍyaṃkarotica

26.120

raso'yaṃsuśrutaproktovājīkaraṇauttamaḥ
kāñcanasyasamākāntirmadanasyasamaṃvapuḥ

26.121

bhakṣayetprātarutthāyarasaṃtatkāṃcanābhrakam

26.122

atha rājamṛgāṃkarasaḥ
rasabhasmātrayobhāgābhāgaikaṃhemabhasmakam
mṛtatāmrasyabhāgaikaṃśilāgaṃdhakatālakam

26.123

pratibhāgadvayaṃśuddhamekīkṛtyavicūrṇayet
varāṭīṃpūrayettenaajākṣīreṇaṭaṃkaṇam

26.124

piṣṭvātenamukhaṃruddhvāmṛdbhāṇḍetaṃnirodhayet
ślakṣṇaṃgajapuṭepacyāccūrṇayetsvāṃgaśītalam

26.125

vāsārājamṛgāṃkoyaṃcaturguṃjaṃkṣayāpaham
pippalīdaśakaṃkṣaudrairmaricaikonaviṃśatiḥ

26.126

saghṛtairdīpayeddvāthavātaśleṣmabhavekṣaye

26.127

atha śleṣmalakṣaṇam
svarabhedaḥkaphaḥkaṇṭhaśūlaṃkāsaścacharddanam
vātaśleṣmabhavecihnaṃjñātavyañcacikitsakaiḥ

26.128

svarabhedojvarodāhaḥśūlaṃrchadirarocakam
vātapittādhikejñeyorājarogamahābale

26.129

ālasyaṃbahunidrācasvalpadāhojvarobhramaḥ
vāntiḥśoṇitapittotthāpittaśleṣmabhavekṣaye

26.130

vātapittakaphotthaiścalakṣaṇaiḥ saṃhatoyadā
sannipātānvitojñeyaḥkaṣṭasādhyaḥsvayaṃsmṛtaḥ

26.131

atha śaṃkhagarbhapoṭalīrasaḥ
śaṃkhanābhīṃgavāṃkṣīraiḥpeṣayenniṣkaṣoḍaśam
tenamūṣāḥ karttavyātanmadhyebhasmamṛtakam

26.132

niṣkārddhaṃgaṃdhakaṃtrīṇicūrṇī tyavinikṣipet
ruddhāttadveṣṭayedvastraimṛttikāṃlepayedvahiḥ

26.133

śoṣyaṃgajapuṭepacyānmūṣayāsahacūrṇayet
guṃjaikamanupānenakṣayaṃhantimṛgāṃkavat

26.134

poṭalīśaṃkhagarbhāīyaṃyojayedvātapittajit

26.135

atha vṛhatkāñcanābhraḥ
kāṃcanaraṃsasindūraṃmauktikaṃlauhamabhrakam
vidrumaṃmṛtavaikrāntaṃtāraṃtāmramvaraṃgakam

26.136

kastūrikālavaṃgaṃcajātikoṣailavālukā
pratyekaṃbindumātraṃcasarvaṃmardyaprayatnataḥ

26.137

kanyānīretusaṃmardyakeśarājarasenaca
ajākṣīreṇasaṃbhāvyapratyekaṃdivasatrayam

26.138

caturguñjāpramāṇenavaṭikāṃkārayedbhiṣak
anupānaṃpradātavyaṃyathādoṣānusārataḥ

26.139

nānārogapraśamanaṃsarvopadravasaṃyutam
kṣayaṃhantitathākāsaṃyakṣmāṇaṃśvāsamevaca

26.140

pramehānviśatiścaivadoṣatrayasamutthitān
sarvānnāgānnihantyāśubhāskarastimiraṃyathā

26.141

atha candrāmṛtarasaḥ
śuddhasūtaṃ dvidhāgaṃdhaṃsūtatulyaṃcasaindhavam
śamīśvetādaladrāvairmarditaṃgolakīkṛtam

26.142

nāgavallīdalairveṣṭyaṃpācyaṃpātālayaṃtrake
dinānteūrddhvalagnaṃtaṃgrāhyaṃbhakṣyaṃtriguṃjakam

26.143

parṇakhaṃḍenasaṃyuktaṃmāsaikādrājayakṣmanut
rasaścandrāmṛtonāmahyanupānaṃmṛgāṃkavat

26.144

atha mahāmṛgāṅkarasaḥ
śuddhasūtaṃsvarṇabhasmajambīrairmardayeddinam
tayordviguṇitaṃtāmraṃtribhistulyantugaṃdhakam
ṭaṃkaṇaṃgaṃdhakārddhañcasarvaṃjambīrajairdravaiḥ

26.145

mardyayāmacaturgolaṃvastrebaddhāvipācayet
dolāyaṃtrecāranāleyāmāduddhṛtyaśoṣayet
tatomṛnmayabhāṇḍāntarlavaṇañcāṃguladvayam

26.146

ūrddhvādhaḥ pṛṣṭhataḥkṛtvāgolakaṃ vastraveṣṭitam
lavaṇaiḥpūrayedbhāṇḍebandhayitvādinaṃpacet

26.147

cullyāṃkramāgnisiddhohirasomahāmṛgāṃkakaḥ
anenaivaprakāreṇamṛgāṃko'pyāhṛtobhṛśam

26.148

rājaroganivṛttyarthaṃdeyaṃsitāghṛtaplutaiḥ
daśabhirmaricaiḥsārddhaṃpippalīmadhunāpivā

26.149

atha yakṣmacikitsā
vibhrarmaśleṣmadigdhaṃgamatīsāreṇapīḍitam
śūnamuṣkodaraṃcaivayakṣmaṇaṃ parivarjayet

26.150

ūrddhaśvāso'tiśuṣkākṣaḥ kāṃsyapātrahataḥsvaraḥ
madhumehīkṛśo'mallohīnabuddhibalendriyaḥ

26.151

vraṇāṃgaḥ śukramahīcakṣayīyātiyamālayam
athāsyāpiprakarttavyācikitsājīvitāvadhi

26.152

atha prāṇatrāṇarasaḥ
lohabhasmapalaikantudvipalaṃbhṛṃgajadravāt
palaikaṃtriphalākvāthaṃsarvasammarcyakharpare

26.153

lohāśaṃmākṣikaṃśuddhaṃmardayaitpūrvoditadravaiḥ
ruddhātribhiḥpuṭepācyaṃdravairmardyapunaḥpunaḥ

26.154

mṛtaṃsūtaṃmṛtaṃnāgaṃniṣkaṃniṣkaṃvimiśrayet
śuddhagaṃdhasyadvauniṣkauvarāṭīnāṃcatuṣṭayam

26.155

ekīkṛtyapuṭepacyātpūrveṇaivavimiśrayet
pūrvoktaiścadravairmardyapuṭenaikenapācayet

26.156

cūrṇayenmaricaiḥsaptatutthaṭaṃkaṇayordaśa
melayeccapṛthaṅniṣkānprāṇatrāṇāhvayorasaḥ

26.157

bhakṣayenniṣkapādārddhamasādhyaṃrājayakṣmanut
śothodarāśagrahaṇīpāṃḍugulmaharaścayat

26.158

atha hemamṛgāṃkarasaḥ
mṛtaṃsūtaṃmṛtaṃhemaśuddhagaṃdhakaṭaṃkaṇam
pratyekamarddhaniṣkaṃsyānmṛtaśulvaṃdviniṣkakam

26.169

śaṃkhaniṣkadvayaṃcūrṇasarvamekatrakārayet
pūrayetpūrvacūrṇenapuṭayeccamṛgāṃkavat

26.160

tataścārdrakaniryyāsaiḥ sāddhairūddhāpuṭepacet
ādāya cūrṇaṃyetsūkṣmaṃ dvātriṃśanmaricairyutam

26.161

cūrṇāccaturguṇaṃ gaṃdhamekīkṛtyavi cūrṇayet
paṃcamāṃśaṃghṛtaṃlehyamasādhyaṃrājayakṣmanut

26.162

śothodarārśograhaṇījvaragulmāṃcanāśayet
rasohemamṛgāṃko'yaṃhyanupānaṃmṛgāṃkavat

26.163

atha kālāntakarasaḥ
kāryālohamayīmūpāūrddhatodvādaśāṃgulā
marditaṃ svarṇavārāhīgṛhakan‍yārasaiḥsamam

26.164

laśunairyāmamātrañcapiṇḍaṃkṛtvāniveśayet
pūrvoktāyāñcamūpāyāṃsūtapādañcagaṃdhakam

26.165

nirguṇḍīrasasaṃpiṣṭaṃmūpāyāṃtaṃvi nikṣipet
ācchādyalauhacakreṇavakrayaṃtreṇajārayet

26.166

evamaṣṭapuṭejīrṇaṃsamuddhṛtyavi cūrṇayet
paṃcaguñjāmitaṃkhādedanupānaṃmṛgāṃkavat

26.167

deyaḥkālāntakonāmnāraso'yaṃgnājayakṣmanut
atha yakṣmaṇaḥ pathyāpathyam
upadravapraśāntyarthapathyaṃvaikathyatekṣaye
ghṛtapakvaḥpradātavyolāvakastittiriḥśaśaḥ

26.168

maricairjīrakeṇaivasaṃskṛtaṃpathyamācaret
varjayellavaṇaṃhiṃgutaka̍ṃdadhividāhitat

26.169-2

kṣīramājaṃdadhivāpathyavargaṃyathocitam
varjayettatravarjyañcarasañcāpihigugguloḥ

26.170

pibeddhāntipraśāntyarthaṃkṣīraiścichannaruhārasam
uśīraṃtagaraṃśuṇṭhīkaṃkolaṃ candanadvayam

26.171

lavaṃgaṃpippalīmūlaṃkṛṣṇailānāgakeśaram
mustāmalakakarpūraṃtugākṣīraṃcapatrakam

26.172

kṛṣṇāgurusamaṃcūrṇaṃsitāsyādaṣṭamāṃśataḥ
raktavāntiñcasantāpaṃnāśayennātrasaṃśayaḥ

26.173

atha rāsnādilauham
rāsnākapūraṃtālīśabhekaparṇīśilāhvayaiḥ
trikatrayasamāyuktailauhoyakṣmāntakomataḥ

26.174

sarvopadravasaṃyuktamapiśambhoḥsudurjayam
hantikāsaṃsvarāghātaṃkṣayakāsaṃsratakṣayam

26.175

balavarṇāgnipuṣṭīnāṃvarddhanodoṣanāśanaḥ

26.176

trikatrayaṃtrikaṭutriphalācitrakamustāviḍaṃgaṃsarvacūrṇasamalauham
atha vindhyavāsiyogalauham
vyoṣaṃśatāvarītrīṇiphalānidvephaletathā
sarvamehaharoyogaḥso'yaṃloharujānvitaḥ

26.177

eṣavakṣaḥkṣataṃ hantikaṇṭhajāṃvividhāṃrujām
rājayakṣmāṇamatyugraṃ bāhustambhārditantathā

26.178

sarvacūrṇasamaṃlauham
atha rājarogahṛlloham
madhutāpyaviḍaṃgāśmajatulohaghṛtābhayāḥ
ghnantiyakṣmāṇamatyugraṃsevyaṃvānāhitāśinā

26.179

atramadhughṛtābhyām̐lehaḥśreṣṭhatvātsarvacūrṇasamaṃlohaśca
atha śilājatvādilauham
śilājatukṣaudraviḍaṃgasarpirlehobhiṣaksūtakatāpyabhakṣaḥ
āpūyyatedurbaladehadhātustripaṃcarātreṇayathāśaśāṃkaḥ

26.180

atha mahāśravaṭikā
abhrakaṃ ṭitaṃtāmraṃlohaṃgaṃdhakapāradam
kulaṭāṭaṃkaṇakṣāraṃtriphalācapalaṃphalam

26.181

garalañcatathāmāṣacatuṣkaṃ caivacūrṇitam
dṛḍhapāṣāṇapātrecabhūyobhūyaḥsucūrṇitam

26.182

tatsarvaṃbhāvayedepāṃrasaiḥ pratyekaśaḥ palaiḥ
devarājāśanākhyasyakeśarājākhyakasyaca

26.183

somarājasyabhṛṃgākhyarājasyatriphalasyaca
pāribhadrāgnimanthasyavṛddhadārakatumburau

26.184

maṇḍūkaparṇīnirguṇḍīpūtikonmattakasyaca
grīṣmasundarakanyāṭarūpakasyakrameṇatu

26.185

rasaścatāmraparṇyāścadalotthairbhāvitaṃ bhiṣak
dravekiṃcitsthitetaṃcūrṇamaricasyapalaṃkṣipet

26.186

tataścaivavaṭīṃkuryyāccatustrīṇyekaraktikā
jvarecaivātisārecakāseśvāsekṣayajvare

26.187

sannipātajvarecaivavividheviṣamajvare
kṣayarogeṣusarveṣukṣīṇaśukreṣuyakṣmaṇi

26.188

grahaṇyāṃcirajātāyāṃ raktikāyāṃbiśeṣataḥ
śotheśūletathāsādhyesthavirecāmamārute

26.189

mandānalebalecaivasakaleśleṣmajegade
pīnase'pīnasecaivapakve'pakvecaśasyate

26.190

vātaśleṣmaṇivātecavividhedvandvajetathā
āmade mārutepitteśastaṃbalāvṛte'pivā

26.191

aṣṭadhaivaudarecaivakoṣṭarogepraśasyate
ajīrṇakarṇarogecakṛśasthaulye'pidehini

26.192

ayaṃsarvagadocchedīrasohiparikīrtitaḥ
rasāyanavaraṃ śreṣṭhaṃvājīkaraṇamuttamam

26.193

vṛṣyaṃmadhuramāhāraṃprayogeparikalpayet
mahābhrakamidaṃbrahmakamanīyakamīritam

26.194

yahasakalakālaṃ kalpakāmaḥkaroti
sarṣapaparimāṇairnityamabhyāsayogaiḥ
sakhaluvigatarogaibhogamukto'bhiyukto
bhavatipalitahīnaḥsaptakalpāntajīvī

26.195

atha candanādyaṃ tailam
candanāmbunakhaṃvāpyaṃyaṣṭīśaileyapadmakam
mañjiṣṭhāsaralaṃdārucavyailāpūtikāśaram

26.196

patraṃtailaṃsurāmāṃsīkakkolaṃbanitāmbudam
haridre śārive tiktālavaṃgāguruṃkuṃkumam

26.197

tvagreṇunalikācaibhistailaṃmastucaturguṇam
lākṣārasasamaṃsiddhaṃgrahaghnaṃbalavarṇakṛt

26.198

apasmārajvaronmādehṛdyā'lakṣmīvināśanam
āyuṣpuṣṭikaraṃcaivavaśīkaraṇamuttamam

26.199

atha mahaccandanādyaṃ tailam
candanā'garutālīśanakhamañjiṣṭhapadmakāḥ
mustakaṃcaśaṭhīlākṣāharidreraktacandanam

26.200

eṣāṃpratipalaiścūrṇaistailārddhaṃpātrakepacet
bhārṅgīvāsākaṇṭakārīvālyālakaguḍūcikā

26.201

eṣāṃpalaśatakkāthesamabhāgejaḍīkṛte
paktvātailaṃpradātavyaṃyakṣmarogavināśanam

First 200 of 203 passages. Read on

Linked texts (22)