Ashtangahridayasamhita 1.1.137.1
Sarvāṅgasundarā 1.1.137.1
- Language
- Sanskrit
1.1.137.1
na vidyata upakramaḥ pratīkāro yasya so+anupakramo+acikitsyaḥ, pratyākhyeya iti yāvat| ko+asāvanupakramaḥ ? yo+atyantaviparyaye sthitaḥ| yo gado+arthādyāpyalakṣaṇādavaśiṣṭāyuḥ śeṣarūpādatyantaviparyaye sthitaḥ, sarvakriyāpathātikrāntaḥ, majjaśukrādigambhīradhātugataḥ, marmasandhisamāśritaḥ, so+anupakrama evācikitsyaḥ, sādhayitumaśakyatvāt| tathautsukyādikṛditi| autsukyaṃ ca mohaścāratiśca tāḥ karotītyautsukyamohāratikṛt| autsukyaṃ viṣayotkaṇṭhā, moho- vaicityaṃ cittanāśo+ajñānam, aratirasukhaṃ na kutracidavasthitiḥ sthānāsanādiṣvanirvṛtiścetasaḥ, etāvato yaḥ karoti so+anupakramaḥ| tathā dṛṣṭariṣṭa iti| dṛṣṭaṃ riṣṭaṃ maraṇakhyāpakaṃ cihnaṃ yasmin sa dṛṣṭariṣṭaḥ, dṛṣṭamaraṇakhyāpakalakṣaṇo+anupakrama eva| tathā+akṣanāśana iti| akṣāṇīndriyāṇyucyante| cakṣurādīnyapi nāśayati so+akṣanāśanaḥ, indriyoparodhī rogo+anupakramo yaḥ śīghramindriyavighātakṛt| evaṃ purā parīkṣya vyādhicikitsāmārabheta| anyathā+avaśyaṃ svārthādihānimavāpnuyādvaidyaḥ| tathā ca granthaḥ (saṃ.sū.a.2)- "vyādhiṃ purā parīkṣyaivamārabheta tataḥ kriyām| svārthavidyāyaśohānimanyathā dhruvamāpnuyāt" iti|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit