Ashtangahridayasamhita 1.1.62.1
Sarvāṅgasundarā 1.1.62.1
- Language
- Sanskrit
1.1.62.1
iti anena prakāreṇa śamanādibhedena, tridhā triprakāraṃ, dravyam| anyena prakāreṇa dvidhā athavā anekadhā| itiśabdaḥ prakārārthe+abhihitaḥ| yat kupitān vātādīn doṣān śamayati, tacchamanam| yathā- tailaṃ ghṛtaṃ mākṣikam| tatra tailaṃ snehauṣṇyagauravayogādvātaṃ tadviparītaguṇaṃ śamayati| sarpirmādhuryaśaityamāndyaguṇayogāttadviparītaguṇaṃ pittam| madhu ca raukṣyataikṣṇyakaṣāyayogāttadviparītaguṇaṃ kapham| yadvātādīn doṣān rasādīndhātūn mūtrādīnmalāṃśca kopayati, tatkopanam| yathā- yavakapāṭalabhāṣamatsyāmamūlakasārṣapamandakadadhikilāṭaviruddhamatsyapayaḥ prabhṛti| doṣādīnāṃ malaparyantānāṃ svapramāṇasthitānāṃ sāmyānuvṛttiheturyaddravyaṃ tat svasthebhyo hitam| yacca svāsthyānuvṛttiṃ karoti, ṛtucaryādhyāye sevyatvenoktam| tathā mātrāśitīyādhyāye raktaśāliṣaṣṭikayavagodhūmajāṅgalamāṃsajīvantīśākadivyodakakṣīrādi| tathā yadūrjaskaraṃ rasāyanavājīkaraṇaṃ sarvadā śīlanīyatvena nirdiṣṭam|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit