Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangahridayasamhita 1.2.152.1

Sarvāṅgasundarā 1.2.152.1

Language
Sanskrit

1.2.152.1

tyajediti kriyā vakṣyamāṇā| puraḥśabdasya vātātapābhyāṃ pratyekaṃ sambandhaḥ| purovātaḥ- pūrvadigāgato vātaḥ| pura ātapaḥ- pūrvātapaḥ| purovātādīn pañca tyajet| anṛjuḥ- viṣamasthitaśarīraḥ, kṣavathvādīn ṣaṭ tyajet| anṛjviti kriyāviśeṣaṇamiti kecihyācakṣate| annamatra śālyādi| kūlaṃ- vapraḥ, tacchāyāṃ tyajet| tatra hi tiṣṭhatastatpātādbhayaṃ syāt| nṛpadviṣṭaṃ- rājño+apriyaṃ, tyajet| vyālo- duṣṭahastyādiḥ, daṃṣṭriṇaḥ- sarpādyāḥ, viṣāṇino- gavādyāḥ, tāṃstyajet| hīnāḥ- kulaśīlavittādibhirnyūnāḥ, anāryāḥ- asādhavaḥ, atinipuṇāḥ- atigaṇanāparāḥ, teṣāṃ sevāṃ tyajet| uttamairiti sahārthe gamyamāne tṛtīyā| uttamaiḥ saha vigrahaṃ tyajet| sandhyāsvabhyavahārādīn pañca tyajet| śatrusatretyādi| śatrvaśanaṃ tyajet| satraṃ- yajñaḥ, tasyāśanaṃ tyajet| ṛtvijādīn varjayitvā, anyasya hi tadaśanaṃ niṣedhati| tathā hi- "yajñānte tadudbhūtapāpopaśamanīyaṃ prāyaścittaṃ śrūyate"| gaṇāḥ- kathakacāraṇādayaḥ, tairākīrṇaṃ- vyāptamaśanaṃ tyajet| gaṇikā- veśyā, tasyāḥ sambandhyaśanaṃ tyajet| tadaśanāddhi taptāpasaṅkramaṇaṃ syāt| paṇikaḥ- paṇopajīvī, itaravaṇigityarthaḥ| (tathā hi (saṅgrahe sū. a, 3)- "gaṇārigaṇikāsatradhūrtānāṃ paṇināṃ na ca " iti|) paṇikā iti "naudvyacaṣṭhan" iti ṭhan| paṇiko hi pāpīyānnindritapaṇyādivikrīṇānaḥ praśaṃsatītyādi hetoḥ| gātretyādi| gātrāṇi-aṅgāni, taistathā vaktreṇa nakhaiśca vādyaṃ tyajet| tathā, hastāvadhūnanaṃ keśāvadhūnanaṃ ca tyajet| (avadhūnanaṃ-kampanam|) toyetyādi| madhyaśabdaḥ pratyekaṃ sambadhyate| toyayordvayormadhyena yānaṃ tyajet| na yāyādityarthaḥ| evamagnyormadhyena| tathā, pūjyayormadhyena| samāsakaraṇāttoyāgnyostoyapūjyayoragnipūjyayorapi madhyena na yāyāditi boddhavyam| tathā, dhūmaṃ , śavāśrayaṃ-śavodbhūtaṃ, tyajet| madhyetyādi| madhye+atisaktiḥ- atisevā, tāṃ tyajet| strīṣu-yoṣāsu, viśrambhaṃ-viśvāsaṃ svātantryaṃ ca tyajet|

Linked texts (1)