Ashtangahridayasamhita 1.3.65.1

1.3.65.1

rasaṃ nātighanaṃ pibet| rasaśabdenādilopākhyayā tantrayuktyā māṃsarasa ucyate| tathā, rasālaṃ- mārjikākhyāṃ pibet| tathā, rāgakhāṇḍavau pānakaṃ ca pañcasārākhyam| eteṣāṃ ca lakṣaṇaṃ tantrāntare uktam| yathā- "sitāmadhvādimadhurā rāgāstatrācchakāntayaḥ| te sāmlāḥ khāṇḍavā lehyāḥ peyāścāṃśukagālitāḥ|| svādvamlapaṭukaṭvādyāḥ pralehāstatra khāṇḍavāḥ| guḍadāḍimamāṃsādyā rāgā aṃśukagālitāḥ|| hṛdyā vṛṣyā rucikarā grāhiṇo rāgakhāṇḍavāḥ" iti| tathā- "drākṣāmadhūkakharjūrakāśmaryaiḥ saparūṣakaiḥ| tulyāṃśaiḥ kalpitaṃ pūtaṃ śītaṃ karpūravāsitam|| pānakaṃ pañcasārākhyaṃ dāhatṛṣṇānivartakam|" anyatra coktam| yathā- "guḍadāḍimādiyuktā vijñeyā rāgakhāṇḍavāḥ| trijātamaricādyaistu saṃskṛtāḥ pānakāstathā " iti| kīdṛśaṃ pānakaṃ pibet ? ityāha- navaṃ yanmṛdbhājanaṃ tatra sthitam| tathā, mocaṃ- kadalīphalaṃ, cocaṃ- panasaphalaṃ, tayordalāni, tairyuktam| tathā, sāmlam, tittiḍīkādiyogāt khāṇḍavarasānugatam| kecittu kṣīraṃ ghṛtapippalīśaśimākṣikaśarkaropetaṃ pañcasāraṃ pānakamityāhuḥ| kena pibet ? ityāha- mṛnmayaśuktibhiḥ| pāṭalayā vāsitaṃ- surabhīkṛtaṃ, tathā sakarpūraṃ suśītalaṃ cāmbhaḥ pibet| mṛnmayaśuktibhirityatrāpi yojyam| suśrute coktam- "paripelavayā tulyā guḍaguggulumustakāḥ| cūrṇitāḥ śaśinopetā navabhājanadhūpanam|| kuṣṭhamustakasaṃyuktaiḥ pelavośīravālakaiḥ| mṛditā mṛtsupiṣṭaistaiḥ khadirāṅgārapācitāḥ|| sahakārarasābhyaktāścampakotpalavālakaiḥ| padmakubjakakundaiśca yathālābhādhivāsitāḥ|| śreṣṭhaḥ salilavāso+ayaṃ smṛtaḥ sarvartuko budhaiḥ"| iti|