Ashtangahridayasamhita 1.5.101.1

1.5.101.1

ghṛtaṃ dhīprabhṛtīnāmagniglapitātmāntānāṃ śastaṃ-hitam| dhīḥ-buddhiḥ, vastugrahaṇaśaktiḥ| smṛtiḥ-atītavicāraśaktiḥ| prajārthināṃ śastam| prajā-apatyam, tadarthinām| śukrasya saphalatākaramityarthaḥ| tathā, vātādighnam| tathā, snehānāṃ-tailādīnāṃ, uttamaṃ-śreṣṭham| tathā, śītam| vayasaḥ sthāpanaṃ-jarayā vinā vayasaḥ sthāpanamityarthaḥ| sahasravīryamiti| sahasra-śabdo+anekārthaḥ, anekaśaktītyarthaḥ| katham ? vidhibhiḥ,-yogasaṃskārādibhirghṛtamanekaśaktiḥ sampadyate| yena dravyeṇa prayujyate saṃskriyate vā, tacchaktimevā+anurudhyate| athavā tatsaṃyogācchaktyantaramanyadārohati| ato hetoḥ sahasraśabdo+anekārthaḥ| anyathā dravyāṇāmānantyātkathaṃ daśaśatavācī sahasraśabda upapadyate| anye tvevaṃ vyācakṣate -sahasraśabdo daśaśatasaṃkhyāvācyeva| sahasrapākyaṃ hi sarpiruktam, na sahasrapākyātpareṇa| tatra cedaṃ sahasrapākyatve prayojanam-pākasahasraṃ yāvadasya saṃskāro+anuvartate, nātaḥparam| anyathā sahasrapākātpareṇa kimiti pāko noktaḥ ? tasmādāsahasraṃ pākānāṃ śaktyantarāṇyārohanti pākāḥ, na tataḥ pareṇeti| tathā, karmasahasrakṛt-anekakāryakṛt|