Ashtangahridayasamhita 1.5.147.1
Sarvāṅgasundarā 1.5.147.1
- Language
- Sanskrit
1.5.147.1
madhuguṇānāha-cakṣuṣyamiti| yatsaṃhatān kaphādīn viśleṣayati tat-chedi| śodhanaṃ-duṣṭapūyādinirharaṇam| sandhānaṃ-vicchinnāsthyādisaṃśleṣakam| ropaṇaṃ-kṣīṇamāṃsādivardhanam| nanu, iha vātalaṃ suśrutavākye tridoṣaśamanamiti virodhaḥ| maivam| viṣayabhedāt| yatra śuddho vāyuḥ śuddhaṃ madhu, tatra vātalatvam| yatra vātaghātibhirmiśraṃ madhu pittādyairvyāmiśro vāyuḥ, tatra vātaghnatvam| ubhayoryogavāhitvāt| suśrutena hi pittaśleṣmaghnatvaṃ paṭhitvā tridoṣaśamanatvaṃ paṭhatā pittaśleṣmāṇau śuddhau vātamiśrau vā, vāyu tu miśrameva madhu hantīti dyotitam| yacca carakeṇa madhuno gurutvamuktaṃ suśrutena laghutvamuktam, tatra gurutvaṃ guṇena, laghutvaṃ pākenetyavirodhaḥ| carako hi gurulaghuguṇāvevecchati| suśrutastu pākāvapi| tatra yaccireṇa pacyate tadguruguṇam, yacchīghraṃ tallaghuguṇam, yatpakvaṃ viṇmūtre sṛjati śleṣmāṇaṃ karoti tadgurupākam, yadviṇmūtre gṛhṇāti vāyuṃ karoti tallaghupākam| madhuśarkarāguṇānāha-tattulyeti| tattulyā-madhusadṛśaguṇā| vahnipākātkālapākādvā śarkarārūpatāṃ gataṃ madhu-madhuśarkarā|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit