Ashtangahridayasamhita 1.6.275.1

1.6.275.1

kośātakāvalgujakau bhedināvagnidīpanau ca| anayośca pittakāritvaṃ vātakaphaghnatvaṃ ca vedyam| tathā hi-prāyeṇa yaduṣṇaṃ guḍūcyādidravyaṃ, tatpittalaṃ vātakaphaharaṃ ca dṛṣṭam| tathā cāha muniḥ(?)-"kaphavātanudavalgujaḥ" iti| tadevamanyatrāpyaucityena doṣakaratvādi kalpyam| saṅgrahe (sū.a.7) cānye+apyuktāḥ| yathā-"satarūḍhaṃ kadambaṃ ca rūkṣaṃ grāhi himaṃ guru| kumārajīvaloṇikā nalinī cucuparṇikā|| svādu rūkṣaṃ salavaṇaṃ vātaśleṣmakaraṃ guru| śyāmāśālmalikāśmaryaphañjīkarṇikayūthikāḥ| vṛkṣādanīkṣīravṛkṣabimbītanikavṛkṣakāḥ| rodhraḥ śaṇaḥ karbudāraḥ saśelurvṛṣamūṣikā|| bhallātakaḥ kovidāraḥ kamalotpalakiṃśukam| paṭolādiguṇaṃ svādu kaṣāyaṃ pittajitparam|| vātapittaharā bhaṇḍī parviṇī parvapuṣpikā| laghuruṣṇā sarā tiktāsorubūkā ca lāṅgalī| vātalau kaṭutiktāmlabhedinau tilavetasau| viśvarāsnābalāśākaṃ vātaghnamatisāranut|| vātaṃ vatsādanī hanyātkaphaṃ kaṇḍīracitrakau|" iti| muninā cānye+apyuktāḥ (ca.sū.a.27|102)-"nyagrodhodumbarāśvatthaplakṣapadmādipallavāḥ| kaṣāyāḥ stambhanāḥ śītā hitāḥ pittātisāriṇām||" iti| tathā, suśrute gaditam (sū.a.46|282)-"karīrakusumaṃ jñeyaṃ kaphapittaharaṃ laghu| āgastyaṃ nātiśītoṣṇaṃ naktāndhānāṃ praśasyate|| cāturthakajvaraharaṃ nasyayogena śīlitam| rājavṛkṣasya nimbasya śigroḥ siṃhamukhasya ca|| kaphapittaharaṃ puṣpaṃ kuṣṭhaghnaṃ kuṭajasya ca| śreyasī tilaparṇī ca bilvapatraṃ ca vātanut||" iti|