Ashtangasamgraha 35.66.3
Śaśilekhā 35.66.3
- Language
- Sanskrit
35.66.3
uttarabastīnāṃ ca sarveṣāṃ bhojanaistatprayojanam | ṛtusnātārtavakāle tu yonirnātyantasaṃvṛtāḥ | 'viddhīta tadā tasmādanṛtāvāpi cātyaye | 73 || yonivibhraṃśaśūleṣu yonivyāpadpradareṣu | 74 || strīṇāṃ cārtavakāle yonirapāvṛtā vivṛtamukhā bhavati | atastāsu tatkālamuttarabastiṃ dadyāt | iti svasthavṛttam | ātyayike tu vyādhāvanṛtāvapi deya ityarthaḥ | netraṃ daśāṅgulaṃ mudgapraveśaṃ caturaṅgulam | apatyamārge yojyaṃ syāddvyaṅgulaṃ mūtravartmani ||75 mūtrakṛcchravikāreṣu bālānāṃ tvekamaṅgulam | prakuñco madhyamā mātrā bālānāṃ śuktireva tu | 76|| strīṇāṃ ca netraṃ svapramāṇena daśāṅgulaṃ kāryam | agre mudgapraveśicchidraṃ gopucchākṛtīti sarvatra | tasyāṃ ca yonau dvau mārgau | eko garbhamārgaḥ | dvitīyo mūtramārgaḥ | tatra garbhamārge garbhāśayarastu netrāgraṃ caturaṅgulam yonau yojayet | mūtramārge mūtravikāreṣu dvyaṅgulamuttarāgram | bālāsu tvekāṅgulamugraṃ | strīṇāmuttarabastermadhyamā mātrā prakuñcaḥ palam | bālānāṃ tvardhameva | uttānāyāḥ śayānāyāḥ samyak saṅkocya sakthinī | ūrdhvajānvāstricaturānahorātreṇa yojayet | 77 || uttānāyā ityādi | tasyāḥ striyā ahorātreṇa tricaturānuttarabastīn yojayet | evaṃ dvitīyatṛtīyakrameṇa yathāsvaṃ pratyahaṃ snehamātrāṃ vardhayet | tatastryahaṃ viśramya punaranenaiva vidhānena tryahaṃ dadyāt | upasaṃharannāha | pakṣādvireko vamite tataḥ pakṣāttuirūhaṇam | sadyo nirūḍhaścānvāsyaḥ saptarātrādvirecitaḥ | 79 ||
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit