Ayurvedadipika (Carakatatparyatika) 6.7.4.1
Āyurvedadīpikā (Carakatātparyaṭīkā) (ed. Yādavjī Trikamjī Ācārya, 1981 printing) 6.7.4.1
- Language
- Sanskrit
6.7.4.1
doṣadūṣyasaṅgrahamāha- vātādaya ityādinā| vātādīnāṃ tritve siddhe+api traya iti vacanaṃ sarvakuṣṭheṣu trayāṇāmapi duṣṭidarśanārtham| dravyasaṅgraha iti dravyamārambhakaṃ kāraṇamucyate| arthalabdhamapi saptakamitipadaṃ sarvatra saptakaniyamārthaṃ punarucyate| yadyapi visarpāṇāmutpāde etānyeva sapta kāraṇāni, yaduktaṃ- “raktaṃ lasīkā tvaṅmāṃsaṃ dūṣyaṃ doṣāstrayo malāḥ| visarpāṇāṃ samutpattau vijñeyāḥ sapta dhātavaḥ” (ci.a.21) iti; tathā+api kuṣṭhaṃ cirakriyaiḥ sthirairdoṣairjanyate, visarpastu visaraṇaśīlairiti viśeṣaḥ| anye tu visarpā vātādibhirekaikaśo+api bhavantītyāhuḥ; yaduktaṃ- “pṛthak trayastribhiścaiko visarpā dvandvajāstrayaḥ” (ci.a.21) iti; tanna, tridoṣajatve+api visarpāṇāmekadoṣajakuṣṭhavadekadoṣajatvādivyapadeśastatrocyate| sapta caikādaśaiva ceti vicchedapāṭhena saptānāṃ kuṣṭhānāṃ mahākuṣṭhatvam, ekādaśānāṃ ca kṣudrakuṣṭhatvamiti bodhayati| nidāne+anabhihitānāmapi kṣudrakuṣṭhānāmiha cikitsārthaṃ vidhānam||9-10||
Linked texts (4)
- Hārītasaṃhitā — Hārīta, Sanskrit
- Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit