The Compendium of Caraka 13.2.2

13.2.2

sarvveṣāṃmeva bhāvānāṃ tattvena smṛtyā vibhāgaṃ sadasadrūpatvaṃ vidanti ye te avitarkasmṛtivibhāgavida āptā iti cet tadā devagrahajuṣṭā apyavitarkasmṛtivibhāgavidaḥ kimāptā ityata āha—niṣprītyupatāpadarśina iti | prītyupatāpābhyāṃ nirgatā niṣprītyupatāpā ye draṣṭuṃ śīlavantaste tvāptāḥ| devagrahajuṣṭā upataptā devagraheṇa yaducyate traikālikaṃ te tadvadanti | ye cāvitakasmṛtibhyāṃ prītyā vadanti ne ca nāptā | īdṛśāstu puruṣāste bhavanti ye tapojñānabalena rajastamobhyāṃ nirmuktāstraikālikāvyāhatanirmalajñānavanta syuḥ| evamuktārūpaguṇayogāt teṣāṃ vāṅmanasābhyāṃ traikālikārthasya prāpyagrahaṇād yadvacanaṃ tat pramāṇameva na tvapramāṇam | rajastamovinirmuktatvenānṛtavaktṛtvābhāvāt | vāṅmanasābhyāma alaukikārthasyāprāpyagrahaṇādalaukikārthavacanamātramarthaprāptyabhāvāt satyamapi na pramāṇaṃ laukikārthopadeśo hi pramāṇam ata īśvarādiraprameya ukta | nanu kasya vacanamapramāṇamityata āha—apramāṇaṃ punarityādi| mattā āsavamadyādikṛtamadādhihatāḥ| unmattā unmādādivyādhibhirunmattāḥ| mūrkhā vedādiśāstrādhyayanādibhirajanitāvitarkasmṛtivibhāgajñānāddīnāste ca te vaktāraśceti te mattonmattamūrkhavaktārasteṣāṃ dṛṣṭādṛṣṭayorvastunoviṣaye yadvacanaṃ tadapramāṇaṃ teṣāṃ dṛṣṭaviṣaye vacanamapi na pramāṇaṃ yadi tairdṛṣṭaṃ tadupadeśe tattvato vaktumaśaktatvāt mattatvādyunmattatvānmūrkhatvācca | etaccāptavacanamalaukikārthānāmaprāpyārthagrahaṇa- lakṣaṇamalaukikeṣu na pramāṇam | yogibhirhi yoge prajñayā prāpyālaukikārtha upadiśyate vāgbhirupyaiva |