Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 7.15

Bhānumatī 7.15

Language
Sanskrit

7.15

upayantrāṇītyādau veṇikā sandaṣṭaguṇatrayakṛtā; carmāntaścarmāvayavaḥ; valkalamudumbarāditvagādi vraṇabandhanārtham; aṣṭhīlāśma aṣṭhīlāvadvartulāśma, aṣṭhīlā ca karmakārāṇāṃ prasiddhaiva; pāṇipādatalamityatra talatvenaikaṃ vivakṣitaṃ, talaśabdastu svarūpe, hastayantrasyeha prādhānyāt pāṇiḥ pṛthageva grahītumadhikaroti, tenāśvaśākhe ekavikalpena nirdiṣṭatvādekatvena gaṇanīye, uktaṃ hi śalyāpanayanīye-"śalyavāraṅgaṃ nirbhujya baddhvā taccāśvavaktrakaṭake paścāṅgyāṃ vṛkṣaśākhāyāṃ vā baddhvā'paharet" (sū. a. 27) ityādi; jihvā akśirajaḥśalyādīnāmavalehanenāpanayārthaṃ; mukhamācūṣaṇārthaṃ; ṣṭhīvanaṃ kaṇṭhagataśleṣmādiśalyanirasanārthaṃ; pravāhaṇaṃ purīṣāśruśleṣmādinirharaṇāya yatnaḥ; harṣaḥ krodhādiśalyāpaharaṇārthaḥ; ayaskāntaḥ pāṣāṇabhedo lauhabhedaḥ, sa ca ākarṣaka-drāvaka-bhrāmaka-cumbakabhedāccaturvidho'pi gṛhyate; bhayaṃ krodhāpasmārādiśalyāharaṇārtham; agnikṣārayordurnāmādiśalyāpaharaṇopāyatayā yantratvaṃ bhedanādiśastrakarmasādhanatayā cānuśastre'pi pāṭho bhaviṣyati, bhavati caikasminneva hi puruṣe kriyādvayayogāt pācakaḥ pāṭhaka iti ca vyapadeśaḥ | bheṣajaśabdena śalyopanayanīyoktapācanavamanavaddhaśalyopaharaṇopāyasya grahaṇaṃ boddhavyam | tathā svabhāvaśabdagṛhītānāṃ kṣavathvādīnāṃ pravāhaṇena grahaṇam | pramārjanādīnāṃ cehānuktānāmapīha yantrakarmatayā grahaṇaṃ; tena teṣāṃ pramārjanādisādhanayantra eva pāṃṇyādau yathāyogyatayā'varodhaḥ | pratimarṣastu aṅgulīkarmatayā aṅgulyāmavaroddhavyaḥ |

Linked texts (1)