The Compendium of Suśruta 173.169
Nibandhasaṅgraha 173.169
- Language
- Sanskrit
173.169
idānī prathama vātajvare saśamanamāha - pippalītyādi | sārivā utpalasārivā, hareṇu reṇukā | śvasanaja vātajam | pippalyādidravyapalamudakasya ṣoḍaśabhi palairutkvāthya, caturthāgāvaśiṣṭaṃ palacatuṣṭayaṃ gṛhītvā, guṭakarṣasaṃyuktaṃ pāyayet | tathā coktam,"bheṣajān ṣoḍaśaguṇa jalaṃ, kvāthya palaṃ matam | caturbhāgāvaśeṣaṃ tu peyamevaṃ sukhārthinā" - iti | kvāthyadravyasya yat palaṃ pramāṇaṃ taduttamānā, tathā coktam, - "uttamasya palaṃ mānaṃ tribhi karṣaiśca madhyame | jaghanyasya palārdha ca snehakvāthauṣadheṣu ca" - iti | vṛddhavaidyāśca madhyamapramāṇānārtho śarāvānudakasya prakṣipyāṣṭabhāgāvaśeṣita śarāvamekaṃ gṛhṇanti, śeṣaṃ samameva vyākhyānayanti, guḍāvāpamapi vṛddhavaidyā na manyante |
śṛtamityādi | śṛtamanantaroktakalpanayā kvāthīkṛtam | uṣṇodakapācitāddravyādrātriṃ paryuṣitādyo raso'bhiniryāti sa śītakaṣāyaśabdavācya | tathācoktaṃ - "dravyādāpothitāttoye pratapte saṃsthitānniśi | kaṣāyo yo'bhiniryāti sa śītaḥ samudāhṛta - "iti | śṛtakaṣāyapānaṃ kaphānubandhavātajvare, pittānubandhe tu śītakaṣāyapānamiti || -
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit