The Compendium of Suśruta 173.54
Nibandhasaṅgraha 173.54
- Language
- Sanskrit
173.54
pralepakalakṣaṇamāha-tathā pralepako jñeya ityādi | duścikitsyatama iti hetubhāvena sannipātātmakatvāt | mando mandavega | sukaṣṭa iti hetuphalabhāvena māraṇātmakatvāt |
viṣamajvarānabhidhāya tadviparyayajvarānāha-kaphasthāneṣvityādi | kaphasthānayordvayorura āmāśayayostiṣṭhan doṣo'nyedyuṣkaviparyayaṃ karoti, kastadviparyaya ? ahorātre pūrvāhnādīnāmekakālaṃ
muktvā samastāhorātraṃ bhavatīti | evaṃ triṣu kaphasthāneṣu kaṇṭhoraāmāśayeṣu tiṣṭhan doṣastṛtīyakaviparyayaṃ karoti, yastṛtīyadine vimuñcati | caturṣu kaphasthāneṣu śira kaṇṭhora āmāśayeṣu tiṣṭhan doṣaścaturthakaviparyayaṃ karoti, sa caturthe'hni muñcatīti | satatasya tu viparyayo na bhavati, ekasminneva kaphasthāne sthitena doṣeṇa tatkaraṇād vyādhisvabhāvādvā | kaphasthāneṣu vā doṣa ityatra doṣaśabda pṛthagdvandvasamastadoṣapratipādaka. |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit