The Compendium of Suśruta 37.12.2
Nibandhasaṅgraha 37.12.2
- Language
- Sanskrit
37.12.2
jaṅghājānūpariṣṭāccetyekatra militā' pañcāśadaṅgulā bhavanti | jaṅghetiyādi jaṅghayorāyāmena dairghyeṇa samāvūrū, ūrū avepyaṣṭādaśāṅgulāvityarthaḥ; jānuna uparitanabhāgo vaṅkṣaṇasandhiparyantarūmūrū | dvyaṅgulānītyādi | vṛṣaṇamaṇḍa, vistāre dvyaṅgulaṃ, adharoṣṭhādhastāccibukaṃ, tadapi dvyaṅgulam | ardhaṃ bahirardhaṃ māṃsaveṣṭitamiti daśanā dvyaṅgulāḥ | nāsāpuṭabhāga iti dvayornāsāpuṭayorbhāgo bahirbhāgaḥ pratyekamaṅguladvayapramāṇamityarthaḥ | nayanāntarāṇi nayanayormadhyam | atrāpi pāṭhāntarāṇi santi, tānyabhāvānna likhitāni | caturaṅgulānītyādi, mehanamucchrāyahīnaṃ caturaṅgulaṃ śaśajāteḥ puṃsaḥ, socchrāyaṃ tu ṣaḍaṅgulam | vyāttasya sukhasyāntaramapi caturaṅgulaṃ, nāsāvaṃśo dairyeṇa caturaṅgulaḥ, karṇalalāṭagrīvāṇāmucchrāyo dīrghatvaṃ caturaṅgulam | dṛṣṭyantarāṇīti dṛṣṭī atra kṛṣṇatārake masūradalapramāṇe bhavataḥ, tayorhṛṣṭyorantaraṃ caturaṅgulam | dvādaśetyādi bhago yoniḥ, tasya vistāro randhraṃ, tasya pariṇāho dvādaśāṅgulaḥ, idaṃ tu bhagapramāṇaṃ hastinījātistriyā jñeyaṃ, kāmaśāstroktatvāt | mehananābhyorantaraṃ dvādaśāṅgulaṃ, tathā nābhihṛdayayorgrīvāhṛdayayo stanayoścāntaramiti jñeyam | mukhāyāmo mukhadairdhyaṃ, etacca cibukādārabhya lalāṭāntaṃ yāvaddvādaśāṅgulam | maṇivandhaprakoṣṭhābhyāṃ saha sthaulyaśabda pratyekaṃ saṃbadhyate, tatra maṇivandhasya pāṇimūlasya pariṇāho dvādaśāṅgula, prakoṣṭhasya pariṇāho dvādaśāṅgula | prakoṣṭho maṇivandhopariṣṭāccaturaṅgula kalāvikelyartha | indravastītyādi indravasterjaṅghāmadhyasya pariṇāha poḍaśāṅgula |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit