The Compendium of Suśruta 96.4

96.4

tābhirityādi | “piḍakānāṃ pūrvarūpaṃ pramehā” iti tantrāntaroktātvāt piḍakācikitsite'pi pramehacikitsitamuktaṃ, athavā pramehacikitsitenaiva piḍakopaśamo bhavatīti | tatretyādi | apatarpaṇamupavāsādi | vanaspatikaṣāyaṃ vastamūtraṃ copadiśet; vanaspatayo vaṭādayaḥ, vastraśchāga | evamityādi evamakurvatastasya hīnaprathamakarmaguṇasya madhurāhārasya mūtrādayo madhurībhavanti | tatrobhayataḥ saṃśodhanamāseveta vamanaṃ virecanaṃ ca | evamityādi evamakurvatastasya hīnadvitīyakarmaguṇasya, tatroktaḥ pratīkāra tatra śophe, ukta pratīkāra sūtrasthāne dvivraṇīye ca, sa punarapatarpaṇādirekādaśavidho virekānta | sirāmokṣaśceti na jalaukāpātanamatha kāyasya piḍakādhiṣṭhānasyātivipulatvāt | atra śophapratipādanena tadanantarabhāvinī pramehapiḍakā'pi pratipāditā | evamityādi |—evamakurvatastasya hīnatṛttīyakarmaguṇasya śastrapraṇidhānaṃ chedamedyādinā, vraṇakriyopasevā ceti pavitraṇopakramāṇā ca yathāsvamupasecanamityatītāvekṣaṇam | atra śophasya vidradheśca yāpyatvenāsādhyatvam | evamityādi |—evamakurvatastasya hīnacaturthakarmaguṇasya ( nātisaktelopadravasthānatimahāndyotsaṅgādau śilājalādyanabhyāse tu prayatnādyatiśayādyāpyatvenāsādhyavattvam | śilājatvādyabhyāse tu hīnapañcakarmaguṇasya ) anupakramyatvādasādhyatamatvam | utsaṅga iva utsaṅga , vraṇāśayehi cirakālapūyāvasthānaināvadāritamanta pradeśāntara nimnamutsaṅgatulyatvāt ‘utsaṅga’ ityucyate, ‘ut’ ūrdhva pūyasya saṅga utsaṅga, ityanye | tasmādityādi | ādita iti lyablope pañcamī; tasmādādya pūrvarūpameva vīkṣya pramehiṇamupakrametetyartha |