The Compendium of Suśruta 1.10: daśamo+adhyāyaḥ /
Suśrutasaṃhitā 1.10
- Language
- Sanskrit
daśamo+adhyāyaḥ /
1.10.1
athāto viśikhānupraveśanīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //
1.10.2
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //
1.10.3
adhigatatantreṇopāsitatantrārthena dṛṣṭakarmaṇā kṛtayogyena śāstraṃ nigadatā rājānujñātena nīcanakharomṇā ṣucinā śuklavastraparihitena chatravatā daṇḍahastena sopānatkenānuddhataveśena sumanasā kalyāṇābhivyāhāreṇākuhakena bandhubhūtena bhūtānāṃ susahāyavatā vaidyena niśikhā+anupraveṣṭavyā //
1.10.4
tato dūtanimittaśakunamaṅgalānulomyenāturagṛhamabhigamya upaviśya āturamabhipaśyet spṛśet pṛcchecca tribhiretairvijñānopāyai rogāḥ prāyaśo veditavyā ityeke tattu na samyak ṣaḍvidho hi rogāṇāṃ vijñānopāyaḥ tadyathā pañcabhiḥ śrotrādibhiḥ praśnena ceti //
1.10.5
tatra śrotrendriyavijñeyā viśeṣā rogeṣu vraṇāsrāvanijñānīyādiṣu vakṣyante tatra saphenaṃ raktamīrayannanilaḥ saśabdo nirgacchati ityevamādayaḥ sparśanendriyavijñeyāḥ śītoṣṇaślakṣṇakarkaśamṛdukaṭhinatvādayaḥ sparśaviśeṣā jvaraśophādeṣu cakṣurindriyavijñeyāḥ śarīropacayāpacayāyurlakṣaṇabalavarṇavikārādayaḥ rasanendriyavijñeyāḥ pramehādiṣu rasaviśeṣāḥ ghrāṇendriyavijñeyā ariṣṭaliṅgādiṣu vraṇānāmavraṇānāṃ ca gandhaviśeṣāḥ praśnena ca vijānīyāddeśaṃ kālaṃ jātiṃ sātmyamātaṅkasamutpattiṃ vedanāsamucchrāyaṃ balamantaragniṃ vātamūtrapurīṣāṇāṃ pravṛttyapravṛttī kālaprakarṣādīṃśca viśeṣān / ātmasadṛśeṣu vijñānābhyupāyeṣu tatsthānīyairjānīyāt //
1.10.6
bhavati cātra /
1.10.6_2
mithyādṛṣṭā vikārā hi durākhyātāstathaiva ca /
1.10.6_3
tathā duṣparimṛṣṭāśca mohayeyuścikitsakam //
1.10.7
yāpayet asādhyānnopakramet parisaṃvatsarotthitāṃśca vikārān prāyaśo varjayet //
1.10.8
tatra sādhyā api vyādhayaḥ prāyeṇaiṣāṃ duścikitsyatamā bhavanti / tadyathā śrotriyanṛpatistrībālavṛddhabhīrurājasevakakitavadrubalavaidyavidagdhavyādhigopakadaridrakṛpaṇakrodhanānāmanātmavatāmanāthānāṃ ca evaṃ nirūpya cikitsāṃ kurvan dharmārthakāmayaśāṃsi prāpnoti //
1.10.9
bhavati cātra /
1.10.9_2
strībhiḥ sahāsyāṃ saṃvāsaṃ parihāsaṃ ca varjayet /
1.10.9_3
dattaṃ ca tābhyo nādeyamannādanyadbhiṣagvaraiḥ //
1.10.9_1
iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne viśikhānupraveśanīyo nāma daśamo+adhyāyaḥ //
Commentaries (2)
- Nibandhasaṅgraha — Ḍalhaṇa, Sanskrit
- Bhānumatī — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
Linked texts (2)
- Indian Medicine (Medicin), translated by C. G. Kashikar — Julius Jolly & C. G. Kashikar, English
- Indische Paläographie von circa 350 a. Chr. – circa 1300 p. Chr. — G. Bühler, German