Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 1.10: daśamo+adhyāyaḥ /

Suśrutasaṃhitā 1.10

Language
Sanskrit

daśamo+adhyāyaḥ /

1.10.1

athāto viśikhānupraveśanīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //

1.10.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //

1.10.3

adhigatatantreṇopāsitatantrārthena dṛṣṭakarmaṇā kṛtayogyena śāstraṃ nigadatā rājānujñātena nīcanakharomṇā ṣucinā śuklavastraparihitena chatravatā daṇḍahastena sopānatkenānuddhataveśena sumanasā kalyāṇābhivyāhāreṇākuhakena bandhubhūtena bhūtānāṃ susahāyavatā vaidyena niśikhā+anupraveṣṭavyā //

1.10.4

tato dūtanimittaśakunamaṅgalānulomyenāturagṛhamabhigamya upaviśya āturamabhipaśyet spṛśet pṛcchecca tribhiretairvijñānopāyai rogāḥ prāyaśo veditavyā ityeke tattu na samyak ṣaḍvidho hi rogāṇāṃ vijñānopāyaḥ tadyathā pañcabhiḥ śrotrādibhiḥ praśnena ceti //

1.10.5

tatra śrotrendriyavijñeyā viśeṣā rogeṣu vraṇāsrāvanijñānīyādiṣu vakṣyante tatra saphenaṃ raktamīrayannanilaḥ saśabdo nirgacchati ityevamādayaḥ sparśanendriyavijñeyāḥ śītoṣṇaślakṣṇakarkaśamṛdukaṭhinatvādayaḥ sparśaviśeṣā jvaraśophādeṣu cakṣurindriyavijñeyāḥ śarīropacayāpacayāyurlakṣaṇabalavarṇavikārādayaḥ rasanendriyavijñeyāḥ pramehādiṣu rasaviśeṣāḥ ghrāṇendriyavijñeyā ariṣṭaliṅgādiṣu vraṇānāmavraṇānāṃ ca gandhaviśeṣāḥ praśnena ca vijānīyāddeśaṃ kālaṃ jātiṃ sātmyamātaṅkasamutpattiṃ vedanāsamucchrāyaṃ balamantaragniṃ vātamūtrapurīṣāṇāṃ pravṛttyapravṛttī kālaprakarṣādīṃśca viśeṣān / ātmasadṛśeṣu vijñānābhyupāyeṣu tatsthānīyairjānīyāt //

1.10.6

bhavati cātra /

1.10.6_2

mithyādṛṣṭā vikārā hi durākhyātāstathaiva ca /

1.10.6_3

tathā duṣparimṛṣṭāśca mohayeyuścikitsakam //

1.10.7

yāpayet asādhyānnopakramet parisaṃvatsarotthitāṃśca vikārān prāyaśo varjayet //

1.10.8

tatra sādhyā api vyādhayaḥ prāyeṇaiṣāṃ duścikitsyatamā bhavanti / tadyathā śrotriyanṛpatistrībālavṛddhabhīrurājasevakakitavadrubalavaidyavidagdhavyādhigopakadaridrakṛpaṇakrodhanānāmanātmavatāmanāthānāṃ ca evaṃ nirūpya cikitsāṃ kurvan dharmārthakāmayaśāṃsi prāpnoti //

1.10.9

bhavati cātra /

1.10.9_2

strībhiḥ sahāsyāṃ saṃvāsaṃ parihāsaṃ ca varjayet /

1.10.9_3

dattaṃ ca tābhyo nādeyamannādanyadbhiṣagvaraiḥ //

1.10.9_1

iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne viśikhānupraveśanīyo nāma daśamo+adhyāyaḥ //

Commentaries (2)

Linked texts (2)