The Compendium of Suśruta 3.10.57
Suśrutasaṃhitā 3.10.57
- Language
- Sanskrit
3.10.57
tatra pūrvoktaiḥ patiṣyati garbhe garbhāśayakaṭīvaṅkṣaṇabastiśūlāni raktadarśanaṃ ca, tatra śītaiḥ pariṣekāvagāhapradehādibhir upacarejjīvanīyaśṛtakṣīrapānaiś ca; garbhasphuraṇe muhurmuhus tat sandhāraṇārthaṃ kṣīram utpalādisiddhaṃ pāyayet; prasraṃsamāne sadāhapārśvapṛṣṭhaśūlāsṛgdarānāhamūtrasaṅgāḥ, sthānāt sthānaṃ copakrāmati garbhe koṣṭhe saṃrambhaḥ, tatra snigdhaśītāḥ kriyāḥ; vedanāyāṃ mahāsahākṣudrasahāmadhukaśvadaṃṣṭrākaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ śarkarākṣaudramiśraṃ pāyayet; mūtrasaṅge darbhādisiddhaṃ; ānāhe hiṅgusauvarcalalaśunavacāsiddhaṃ; atyarthaṃ sravati rakte koṣṭhāgārikāgāramṛtpiṇḍasamaṅgādhātakīkusumanavamālikāgairikasarjarasarasāñjanacūrṇaṃ madhunā 'valihyāt, yathālābhaṃ nyagrodhāditvakpravālakalkaṃ vā payasā pāyayet, utpalādikalkaṃ vā kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena payasā, udumbaraphalaudakakandakvāthena vā śarkarābhadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ, nyagrodhādisvarasaparipītaṃ vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet; athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ pāyayet, tad evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā, bṛhatīdvayotpalaśatāvarīsārivāpayasyāmadhukasiddhaṃ vā, evaṃ kṣipram upakrāntāyā upāvartante rujo garbhaś cāpy āyate; vyavasthite ca garbhe gavyenoḍumbaraśalāṭusiddhena payasā bhojayet ; atīte lavaṇasnehavarjyābhir yavāgūbhir uddālakādīnāṃ pācanīyopasaṃskṛtābhir upakrameta yāvanto māsā garbhasya tāvanty ahāni; bastyudaraśūleṣu purāṇaguḍaṃ dīpanīyasaṃyuktaṃ pāyayed ariṣṭaṃ vā; vātopadravagṛhītatvāt srotasāṃ līyate garbhaḥ, so 'tikālam avatiṣṭhamāno vyāpadyate, tāṃ mṛdunā snehādikrameṇopacaret, utkrośarasasaṃśsiddhām analpasnehāṃ yavāgūṃ pāyayet, māṣatilabilvaśalāṭusiddhān vā kulmāṣān bhakṣayen madhumādhvīkaṃ cānupibet saptarātraṃ; kālātītasthāyini garbhe viśeṣataḥ sadhānyam udūkhalaṃ musalenābhihanyād viṣame vā yān āsane seveta; vātābhipanna eva śuṣyati garbhaḥ, sa mātuḥ kukṣiṃ na pūrayati mandaṃ spandate ca, taṃ bṛṃhaṇīyaiḥ payobhir māṃsarasaiś copacaret; śukraśoṇitaṃ vāyunā 'bhiprapannam avakrāntajīvam ādhmāpayaty udaraṃ, taṃ kadācid yadṛcchayopaśāntaṃ naigameṣāpahṛtam iti bhāṣante, tam eva kadācit pralīyamānaṃ nāgodaram ity āhuḥ; tatrāpi līnavat pratīkāraḥ / /
Linked texts (1)
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit