The Compendium of Suśruta 3.9.12
Suśrutasaṃhitā 3.9.12
- Language
- Sanskrit
3.9.12
ata ūrdhvaṁ srotasāṁ mūlaviddhalakṣaṇamupadekṣyāmaḥ/ tāni tu prāṇānnodakarasaraktamāṁsamedomūtrapurīṣaśukrārtavavahāni, yeṣvavikāraḥ; ekeṣāṁ bahūni; eteṣāṁ viśeṣā bahavaḥ / tatra prāṇavahe dve, tayormūlaṁ hṛdayaṁ †rasavāhinyaśca dhamanyaḥ, tatra viddhyasya krośanavinamanamohanabhramaṇavepanāni maraṇaṁ vā bhavati; annavahe dve, tayormūlamāmāśayo+annavāhinyśca dhamanyaḥ, tatra viddhasyādhmānaṁ śūlānnadveṣau chardiḥpipāsā++āndhyaṁ maraṇaṁ ca; udakavahe dve, tayormūlaṁ tālu kloma ca, tatra viddhasya †pipasā sadyomaraṇaṁ ca; rasavahe dve, tayormūlaṁ hṛdayaṁ rasavāhinyaśca dhamanyaḥ, tatra viddhasya śoṣaḥ prāṇavahaviddhavacca maraṇaṁ talliṅgāni ca; raktavahe dve, tayormūlaṁ yakṛtplīhānau raktavāhinyaśca dhamanyaḥ, tatra viddhasya śyāvāṅgatā jvaro dāhaḥ pāṇḍutā †śoṇitāgamanaṁ raktanetratā ca; māṁsavahe dve, tayormūlaṁ snāyutvacaṁ raktavahāśca dhamanyaḥ, tatra viddhasya śvayathurmāṁsaśoṣaḥ sirāgranthayo maraṇaṁ ca; medovahe dve, tayormūlaṁ kaṭī vṛkkau ca, tatra viddhasya svedāgamanaṁ snigdhāṅgatā tāluśoṣaḥ sthūlaśophatā pipāsā ca; mūtravahe dve, tayormūlaṁ bastirmeḍhraṁ ca, tatra viddhasyānaddhabastitā mūtranirodhaḥ stabdhamiḍhratā ca; purīṣavahe dve, tayormūlaṁ pakvāśayo gudaṁ ca, tatra viddhasyānāho durgandhatā grathitāntratā ca; śukravahe dve, tayormūlaṁ stanau vṛṣaṇau ca, tatra viddhasya klībatā cirāt praseko raktaśukratā †ca; ārtavavahe dve, tayormūlaṁ garbhāśaya ārtavavāhinyaśca dhamanyaḥ, tatra viddhāyā vandhyātvaṁ maithunāsahiṣṇutvamārtavanāśaśca; sevanīcchedādrujāprādurbhāvaḥ; bastigudaviddhalakṣaṇaṁ prāguktamiti/ srotoviddhaṁ tu pratyākhyāyopacaret, uddhṛtaśalyaṁ tu kṣatavidhānenopacaret//
Linked texts (1)
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit