The Compendium of Suśruta 4.14.10
Suśrutasaṃhitā 4.14.10
- Language
- Sanskrit
4.14.10
ata ūrdhvaṃ sāmānyayogān vakṣyāmaḥ/ tadyathā eraṇḍatailamaharaharmāsṃ dvau vā kevalaṃ mūtrayuktaṃ kṣīrayuktaṃ vā sevetodakavarjī, māhiṣaṃ vā mūtraṃ kṣīreṇa nirāhāraḥ saptarātram, uṣṭrīkṣīrāhāro vā+annavārivarjī pakṣaṃ, pippalīṃ vā māsaṃ pūrvoktena vidhānenāseveta, saindhavājamodāyuktaṃ vā nikumbhatailam, ārdraśṛṅgaverarasapātraśatasiddhaṃ vā vātaśūle+avacāryaṃ, śṛṅgaverarasavipakvaṃ kṣīramāseveta, cavyaśṛṅgaverakalkaṃ vā payasā saraladevadārucitrakameva vā, muraṅgīśālaparṇīśyāmāpunarnavākalkaṃ vā, jyotiṣkaphalatailaṃ vā kṣīreṇa svarjikāhiṅgumiśraṃ pibet, †guḍadvitīyāṃ vā harītakīṃ bhakṣayet, srutīkṣīrabhāvitānāṃ vā pippalīnāṃ sahasraṃ kālena, pathyākṛṣṇācūrṇaṃ vā snuhīkṣīrabhāvitamutkārikāṃ pakvāṃ dāpayet; harītakīcūrṇaṃ prasthamāḍhake ghṛtasyāvāpyāṅgāreṣvabhivilāpya khajenābhimathyānuguptaṃ kṛtvā+ardhamāsaṃ yavapalle vāsayet, tataścoddhṛtya parisrāvya harītakīkvāthāmladadhīnyāvāpya vipacet, tadyathāyogaṃ māsamardhamāsaṃ vā pāyayet; gavye payasi mahāvṛkṣakṣīramāvāpya vipacet, vipakvaṃ cāvatārya śītībhūtaṃ manthānenābhimathya navanītamādāya bhūyo mahāvṛkṣakṣīreṇaiva vipacet, tadyathāyogaṃ māsaṃ māsārdhaṃ vā pāyayet; cavyacitrakadantyativiṣākuṣṭhasārivātriphalājamodaharidrāśaṅkhinītrivṛttrikaṭukānāmardhakārṣikā bhāgā, rājavṛkṣaphalamajjñāmaṣṭau karṣāḥ, mahāvṛkṣakṣīrapaledve, gavāṃ kṣīramūtrayoraṣṭāvaṣṭau palāni, etat sarvaṃ ghṛtaprasthe samāvāpya vipacet, tadyathāyogaṃ māsamardhamāsṃ vā pāyayet; etāni tilvakaghṛtacaturthāni sarpīṣyudaragulmavidradhyaṣṭhīlānāhakuṣṭhonmādāpasmāreṣūpayojyāni virecanārthaṃ; mūtrāsavāriṣṭasurāścābhīkṣṇaṃ mahāvṛkṣakṣīrasaṃbhṛtāḥ seveta; virecanadravyakaṣāyaṃ vā śṛṅgaveradevadārupragāḍham//