The Compendium of Suśruta 4.34.10
Suśrutasaṃhitā 4.34.10
- Language
- Sanskrit
4.34.10
snehasvedābhyāmavibhāvitaśarīreṇālpamauṣadhamalpaguṇaṃ vā pītamūrdhvamadho vā nābhyeti doṣāṃścotkleśya taiḥ saha balakṣayamāpādayati, tatrādhmānaṃ hṛdayagrahastṛṣṇā mūrcchā dāhaśca bhavati, tamayogamityācakṣate; tamāśu vāmayenmadanaphalalavaṇāmbubhirvirecayettīkṣṇataraiḥ kaṣāyaiśca/ durvāntasya tu samutkliṣṭādoṣā vyāpya śarīraṃ kaṇḍūśvayathukuṣṭhapiḍakājvarāṅgamardanistodanāni kurvanti, tatastānaśeṣānmadauṣadhenāpaharet/ asnigdhasvinnasya durviriktasyādhonābheḥ stabdhapūrṇodaratā śūlaṃ vātapurīṣasaṅgaḥ kaṇḍūmaṇḍalaprādurbhāvo vā bhavati, tamāsthāpya punaḥ saṃsrehya virecayettīkṣṇena/ nātipravartamāne tiṣṭhati vā duṣṭasaṃśodhane tatsantejanārthamuṣṇodakaṃ pāyayet, pāṇitāpaiśca pārśvodaramupasvedayet, tataḥ pravartante doṣāḥ/ anupravṛtte cālpadoṣe jīrṇauṣadhaṃ bahudoṣamahaḥśeṣaṃ daśarātrādūrdhvamupasaṃskṛtadehaṃ snehasvedābhyāṃ bhūyaḥ śodhayet/ durvirecyamāsthāpya punaḥ saṃsnehya virecayet/ hrībhayalobhairvegāghātaśīlāḥ prāyaśaḥ striyo rājasamīpasthā vaṇijaḥ śrotriyāśca bhavanti, tasmādete durvirecyāḥ, bahuvātatvāt; ata eva tānatisnigdhān svedopapannāñ śodhayet//
Commentaries (1)
- Nibandhasaṅgraha — Ḍalhaṇa, Sanskrit