Amritasagara 13.11

13.11

kṣīṇa honese manuṣya kupita hoke majjāko sukhā asthyādi (hāḍa)
pittaja, 3 kaphaja, 4 sannipātaja aura 5 prahāraja, isake rogarāja, kṣaya,
rājaroga pūrvarūpa-kāsa, śvāsa, aṃgapīr̤ā, khām̐sīdvārā kaphapatana tālu
sukhāve, vamana, agnimanda, mādakatā, pīnasa, nākakā bahāva nidrākī
adhikatā, śvetanetra, māṃsa bhakṣaṇecchā, aura maithunecchā inakī viśeṣatā
ho to rājaroga hogā aisā jāno
rājaroga lakṣaṇa-kandhe tathā pārśvabhāgameṃ pīr̤ā ho, hātha pām̐vameṃ dāha
ho aura sarvāṃgameṃ jvara rahe to rājaroga jāno | tathā (2) bhojanameṃ
aruci, jvara, kāsa, śvāsa, thūkake saṃga rudhirakā saṃsarga aura śabdameṃ
gharagharāhaṭa ho to rājaroga jāno
vātajarājarogalakṣaṇa-svarabhaṃga (bolanemeṃ gharroṃṭā) śūla aura kandhoṃ
tathā pārśvabhāgameṃ saṃkoca (khiṃcāva) ho to vātajarājaroga jāno
pittajarājaroga lakṣaṇa-jvara, dāha, atisāra aura mukhase rudhirapatana
ho to pittajarājaroga jāno
kaphajarājaroga lakṣaṇa-mastakameṃ bhārīpana, bhojanameṃ aruci,
khāṃsī aura (galā pakar̤anā) laga jāve to kaphajarājaroga jāno
sannipātajarājaroga lakṣaṇa-jisameṃ ukta vāta, pitta aura kapha ina
tīnoṃke lakṣaṇa hoṃ use sannipātajaroga jāno
hṛdayaprahārajaroga lakṣaṇa-śarīrameṃ pīr̤āho, mukhase vamanameṃ rudhira
utpanna huā jāno
asādhyarājaroga lakṣaṇa-jisa rogīke netra śveta par̤a jāve, annase
avaśya mara jāve, yadi asādhya rājarogapara uttama prakārase cikitsā
iti śrīamṛtasāgare nidānakhaṇḍe raktapittarājarogādilakṣaṇanirūpaṇaṃ nāmaikādaśastaraṃgaḥ