Amritasagara 21.21

21.21

3 kaphādhika vātarakta lakṣaṇa-śarīrameṃ śūla (kukarī), bhārīpana,
śūnyatā, cikanāhaṭa, śītalatā aura kaḍutvakī adhikatā ho to
kaphādhika vātarakta roga jāno
4 raktādhika vātarakta lakṣaṇa-śarīrapara śotha, pīr̤ā, lalāī, camaka
aura kaṃḍutva; (khujalāhaṭa) ho to raktādhika vātarakta lakṣaṇa jāno
5 sannipāta vātarakta lakṣaṇa-jisameṃ pūrvokta tridoṣoṃke lakṣaṇa ekatra
dṛṣṭi par̤e use sannipāta vātarakta jāno
hasta vātarakta lakṣaṇa-jaise pām̐vakī pagathalī taisehī hāthakī hathelī
rakta kahate haiṃ
asādhya vātarakta lakṣaṇa-pāvake taluvoṃse ghuṭanoṃtaka sarvatra phunsiyām̐
ho jāve, śarīra phaṭana aura lage cūne, bala māṃsa aura jaṭharāgnikī
hīnatā ho jāve | to asādhya vātarakta jāno | yaha roga 1 varṣakī
avadhitaka yāpya rahatā hai
vāta raktopadrava, nidrākā abhāva, annapara aruci, śvāsa, śiraḥ pīr̤ā
(śirameṃ vedanā), māṃsakā galanā, phunsiyoṃkā pakanā, aṃguliyoṃmeṃ
ṭeḍhāpana yā galanā, tṛṣā, jvara, moha, kampa, hicakī aura vyoṃcī ye
vātaraktake upadrava haiṃ
3 kapha, 4 sannipāta, 5 āmarasa (kaccārasa), 6 vāta kapha, 7 kaphapitta
aura 8 vātapittakā śūla
1 vātaśūlarogotpatti kāraṇa-ghor̤e ādi paśuoṃ para ārūḍha hokara
daur̤āne, maithuna, jāgaraṇa, jalapāna, bhīgā huā anna, sūkhā māṃsa,
viruddha padārtha bhakṣaṇa karane, mala, mūtra aura vāyu rokane aura śoka,
laṃghana, hāsyakī adhikatāse vāyu kupita hokara hṛdaya, donoṃ pārśvabhāga
vātaśūla lakṣaṇa-sandhyāsamaya badalī (badala) honepara yā śītakālameṃ uktahṛdayādisthānameṃ śūlacalanalage calate 2 bārambāra rukajāve
malamūtra rukajāve aura atipīr̤ā ho to vātaśūla jāno
iti śrīamṛtasāgare nidānakhaṇḍe vātaraktaśūlarogalakṣaṇanirūpaṇaṃ
nāmaikaviṃśatitamastaraṃgaḥ