Amritasagara 4.2-4.5
Amṛtasāgara 4.2-4.5
- Language
- Sanskrit
4.2-4.5
huā, siṃhādise apanā bhakṣaṇa, dīpaka bujhānā, tela tathā madirāpāna,
lohadhāraṇa, pakvānna bhakṣaṇa aura kuem̐meṃ giratā huā aise lakṣaṇīya daśāyukta dekhe to apanā roga asādhya samajhe
4- yadi rogī svapnameṃ rājā, yācaka, mitra, brāhmaṇa, gau, agni,
tīrthādiko dekhe to śīghra ārogya ho jāvegā
5-yadi rogī svapnameṃ kīcar̤ase bāhara nikala jāve, śatruoṃko jīte,
mahala yā rathapara caḍhe, māṃsa-mīna phala khāve, agamyā strīse maithuna kare
apane śarīrameṃ viṣṭhākā lepa kare, rove, apanī mṛtyu dekhe tathā kaccā māṃsa
khāve to vaha rogī śīghra hī acchā hogā
6--jisa rogīko svapnameṃ joṃka, bhramara aura macchara kāṭeṃ to śīghra
ārogya ho, usī prakāra acche manuṣyako bhī ye svapna āveṃ to phala
yathocita jānanā cāhiye | vaidya ukta niyamoṃse rogīko svapna pūchakara
vicāra kare || iti svapnaparīkṣā
atha auṣadhavicāra
vaidyako cāhiye ki auṣadhake guṇāguṇako vicārake rogīko ukta
rogānusāra auṣadha deve, yadi roga adhika ho to auṣadha adhika deve
aura thoḍā ho to auṣadha adhika na deve, auṣadhoṃkā hīna, mithyā, ati
yoga na hone deve, kyoṃki aisā honese rogakī adhikatā ho jātī hai,
isaliye auṣadhiko yathārtha karake denā cāhiye
2--mithyā yoga--vaidyaka graṃthoṃmeṃ kucha likhā aura vaidyane kucha anya hī
3--ati yoga-vaidyaka graṃthoṃmeṃ likhe pramāṇase atyanta adhika auṣadha
atha artha vicāra
śabda, sparśa, rūpa, rasa, gandha, ye pāṃcoṃ pāṃca iṃdriyoṃse sambandha rakhate
haiṃ arthāt--śabda kānoṃse, 2 sparśa tvacāse, 3 rūpa netroṃse, 4 rasa jihvāse