Pramāṇa · Search · About · API

Amritasagara 61.29

Amṛtasāgara 61.29

Language
Sanskrit

61.29

karo to galagaṃḍa gaṃḍamālā ( kaṃṭhamālā ) aura graṃthi ( gāṃṭha ) ye tīnoṃ
roga dūra hoṃ
tathā 2-sarasoṃ aura jalakumbhī ( būṭīviśeṣa ) donoṃkābhasma telameṃ
ghisake lepa karo to galagaṃḍaroga dūra hoṃ
tathā 3-śaṃkhāhulīko jalameṃ pīsa aura bhaṃgake samāna chānakara 15
dina paryaṃta prabhāta samaya pilāo aura ūparase gaukā ghī pilāo to
galagaṃḍa dūra hoṃ
tathā 4-kuṭakīko pīsakara rātribhara ghiyāturaīmeṃ bhara rakkho tadanaṃtara
prātaḥkāla usī ghiyāturaīko pīsa chānakara rasako 7 dinaparyaṃta pilāo
to gaṃḍamālā dūra ho
tathā 5- gurca, nīmakī chāla, chaḍa, kapāsa ( ruī ) vṛkṣakī chāla,
donoṃ pippalī, khareṃṭī, devadāru inake kvāthako telameṃ pakāo aura
yaha taila 15 dina paryanta nitya pilāo to galagaṃḍa naṣṭa ho, yaha
amṛtāditaila hai
tathā 6-yava, mūṃga, paṭola, kaṭu vastu, rūkhā anna, vamana aura
rudhira nikālanā ye saba galagaṃḍalarogake nāśa karaneke upāya haiṃ
tathā 7-5ṭaṃka kacanārakī chāla, 1 ṭaṃkabhara soṃṭha, 1 ṭaṃka pippalī,
1 ṭaṃka mirca, 5 ṭaṃka hareṃkī chāla, 5 ṭaṃka baheḍekī chāla, 1 ṭaṃka
ām̐vale, 5 ṭaṃka baraṇyākī chāla, 1 ṭaṃka taja 1 ṭaṃka patraja, 1 ṭaṃka
ilāyacī aura ina sabake samāna śuddha gūgala ina sabakā cūrṇa 5
māse paryaṃta nitya prabhāta jalake sātha sevana karāo to galagaṃḍa,
arbuda, graṃthi, vraṇa, gulma kuṣṭha bhagaṃdara ye saba roga jude jude anupānoṃse
dūra hoṃge, ye saba yatna bhāvaprakāśameṃ likhe haiṃ
tathā 8-lāla eraṃḍīkī jar̤a, palāśakī jaḍa donoṃko cāvaloṃke
pānīmeṃ pīsakara lepa karo to galagaṃḍa dūra ho | yaha vaidyarahasyameṃ
likhā hai
gaṃḍamālā ( kaṃṭhamālā ) roga yatna 1--jalakumbhī, seṃdhānona aura
pippalī tīnoṃko ṭhaṃḍāīke samāna pīsa chānakara soṃṭhake cūrṇake sātha
pilāo to kaṃṭhamālāroga dūra ho
tathā 2 -baraṇyākī jaḍakā kvātha madhuke sātha pilāo to kaṃṭhamālā dūra ho
tathā 3--vāyaviḍaṃgakī jaḍake kvāthameṃ bham̐garekā rasa aura mīṭhā tela
ḍālakara maṃda maṃda ām̐case pakāo | rasa jalakara telamātra raha jānepara
isakā lepa karo to kaṃṭhamālā naṣṭa ho
tathā 4 ciramī (gumacī) kā paṃcāṃga jalameṃ pīsakara telake sātha
pakāo, rasa jalakara telamātra raha jānepara chānakara mardana karo to
kaṃṭhamālā dūra ho, ise guṃjāditaila kahate haiṃ | ye saba yatna bhāvaprakāśameṃ
likhe haiṃ
tathā 5--kiramālakī jaḍa cāvaloṃke jalameṃ pīsakara lepa karo to
kaṃṭhamālā dūra ho !
tathā 6--saṃbhālūkī jaḍa pānīmeṃ pīsakara lepa karo to kaṃṭha mālā
dūra ho !
jalākara kaḍuve telameṃ kharala karo aura rogīke rogasthānapara lepa
karo to kaṃṭhamālā (gaṃḍamālā) dūra ho, ye saba yatna vaidyarahasyameṃ
likhe haiṃ
apacīroga yatna 1--sarasoṃ, nīmake patte aura bhilām̐veko bakarīke
mūtrameṃ pīsakara lepa karo to apacī roga naṣṭa ho
tathā 2 raktacandana, harrakī chāla, lākha, baca, aura kuṭakīko jalameṃ
naṣṭa ho | ise caṃdanāditaila kahate haiṃ
tathā 3--soṃṭha, kālī mirca, vāyaviḍaṃga, mahuā, seṃdhānona aura devadāruko jalameṃ pīsakara telameṃ pakāo | pānī jalakara telamātra
rahajānepara chānakara isa telakā nāsa do (sum̐ghāo) to apacīroga
dūra ho | ise vyoṣāditaila kahate haiṃ
graṃthiroga yatna 1--sajjī, mūlīkā khāra, śaṃkhake cūrṇako pānīmeṃ pīsakara lepa karo to graṃthi aura arbuda donoṃ naṣṭa hoṃge
iti śrīamṛtasāgare cikitsākhaṇḍe galagaṃḍagaṃḍamālāpacīgrandhyarbudarogāṇāṃ yatnanirūpaṇaṃ nāmaikonatriṃśastaraṃgaḥ