Amritasagara 68.36

68.36

iti śrīskaṃdapurāṇe śītalāṣṭakaṃ saṃpūrṇam || " iti visphoṭakyatna
masūrikāmātra yatna 1-pāṭha, paṭola, kuṭakī, donoṃ candana, khaśa,
āṃvalā, aḍūsā aura javākhāra inakā kvātha miśrīke yogase pilāo
to masūrikāmātra dūra ho
masūrikājanyakaṃṭhasthavraṇa yatna 1-āṃvalā aura mahueke kvāthameṃ
vraṇa ho so acchā ho
masūrikājanyanetraruddha yatna 1-mahueke pānīmeṃ araṃḍa auṭākara isa jalase masūrikāmeṃ cipakī huī āṃkheṃ dhovo to ām̐kheṃ
khula jāveṃgī
masūrikājanyanetravraṇa yatna 1 mahuā, triphalā, dāruhaldī, khaśa,
mūrvā, kamalagaṭṭā, lodha, maṃjīṭha ina sabako jalameṃ pīsakara lagāo
to masūrikāse utpanna hue āṃkhoṃke phor̤e acche hoṃ aura vahāṃ punaḥ
na hoṃge
tathā 2-bar̤a, pippalī aura gūlara ina tīnoṃke bakkaloṃko pīsakara
netroṃpara lepa karo to netra acche hojāveṃge
tathā 3-jaṃgalī kaṃḍoṃkī rākha lagāo to masūrikāmātra
acchī ho
viśeṣataḥ-masūrikāke rogoṃko ṣaṣṭitaṃḍula, mūṃga, masūra aura
miśrī manamānī do paraṃtu nonakā viśeṣa bacāva rakkho| yadi khilānā
cāho to thor̤ā bahuta seṃdhānona khilāo aura saba āhāra vihāra
maryādāpūrvaka rakkhoge to masūrikāse turaṃta ārogya hovegā, ye saba yatna
bhāvaprakāśameṃ likhe haiṃ
phiraṃgavāta yatna 1-4 rattī śuddha rasakarpūrako gehūm̐ke masale hue
āṭekī golīke bīcameṃ dābake vaha golī lauṃgake mahīna cūrṇase
tadanantara nāgaravelake patte (katthā cūnā rahita ) khilāo, rogīko
tela khaṭāī aura nonase pathya karāke śrama aura dhūpakā bacāva rakkho
to (isa vidhipūrvaka rasakapūra sevana karanese) do cāra dinameṃhī phiraṃgavāta dūra hogā
tathā 2-1 ṭaṃka śuddha pārā, 2 ṭaṃka khairasāra, 2 ṭaṃka akarakarā
aura 3 ṭaṃka madhu ina sabako ikaṭṭhe kharala karake 7 goliyāṃ banālo
tathā 10--100 bāra dhoyā huā goghṛta lepa karo to phiraṃga vāta
dūra ho
tathā 11-1 ṭakebhara kaṭu taila, 5 ṭaṃka moma, adhelebhara berajā, adhelebhara kapelā, 2 ṭaṃka siṃdūra; 2 ṭaṃka śorā aura 2 ṭaṃka muradāṃsiṃgīko
mahīna pīsake pītalake pātrameṃ manda manda āṃcase pakāo tadanaṃtara
śītala honepara hāthase malake kāca yā cīnīke pātra tathā kāṣṭhake
ḍabbemeṃ rakhalo jo isakī paṭṭī vraṇapara lagāo to phiraṃga janya
vraṇa, upadaṃśa aura ghāva ye saba acche hoveṃge, ise malahara malahama
kahate haiṃ
tathā 12-ādhāpāva siṃdūra aura serabhara goghṛta donoṃko bhalībhām̐ti
mathakara śarīrapara lepa karo aura ūparase patte lapeṭakara kevala kṣīra
( khīra ) mātra khilāo to vraṇa, visphoṭaka aura phiraṃgajanya phor̤e
ye saba acche hoṃ
tathā 13-pārā aura sīsekī kajalī gehūm̐ke tusa ( bhūssā ), imalīke bīja ( cīye, ) nimbakepatte aura gharakā dhuvāṃsa ( dhauṃsā ) ina
sabako nībūke rasameṃ kharala karake 2 ṭaṃka pramāṇakī goliyāṃ banālo
aura śarīrako vastrase ḍhāṃkakara 1 golīkī dhūnī 7 dina paryanta do,
aura ūparase khīreke vyatirikta aura kucha na khilāo to saba phiraṃgavāta
dūra ho
jalase mukha dhulāo ( kulle karāo ) aura dhuvāṃ ( bhāpha ) do to
phiraṃgavāta dūra ho
tathā 15-3 ṭaṃka kālājīrā, 3 ṭaṃka kūṭa aura 18 ṭaṃka purānā gur̤a
ina sabako kharala karake 15 golī banāo aura inameṃse 1 golī
prabhāta aura eka saṃdhyāke samaya khilākara ghṛtayukta gehūm̐kī roṭī khāneko
do to phiraṃgavāta dūra ho, ise phiraṃgagajakesarīrasa kahate haiṃ
tathā 16-6 māse hiṃgula, 10 māse suhāgā, 10 māse akarakarā
aura 10 māse moma ina sabako kharala karake 1 rattī pramāṇakī goliyāṃ
banāo aura buī vṛkṣake koyalekī āga kara nitya 1 golīkī dhūnī
do to phiraṃgavāta dūra ho
iti śrīamṛtasāgare cikitsākhaṇḍesnāyukavisphoṭaka--masūrikāphiragavātarogayatnanirūpaṇaṃ nāma ṣaṭtriṃśastaraṃgaḥ